Hulpverleningspraktijk Voluitleven

Lichaamsgerichte therapie              EFT

Relatietherapie           Scheiden         Tantra voor vrouwen


Groningen en omgeving


stiefkinderen

Vijf handzame tips voor stiefouders

Bij elkaar geplaatste huizen maakt nog geen dorp!

 

Stiefouderschap een groot avontuur!
Als je een relatie aangaat met iemand die kinderen heeft uit een eerdere relatie, begin je meestal vol goede moed. Jullie houden immers van elkaar, samen sta je sterk. Dan zal het wel goed komen. Toch?

Wat heeft succes?
Eenmaal aan het avontuur begonnen, kom je al snel met beide benen op de grond. Stiefouders kunnen vaak het gevoel hebben er niet echt bij te horen, ervaren soms een concurrentiestrijd met de stiefkinderen en komen vast te zitten in kluwen van gevoelens en emoties. Het kost tijd om daaruit te komen, maar het kan zeker wel!

 

Tip 1: wees niet te streng voor jezelf
Als je vol goede bedoelingen bent begonnen, vol goede voornemens dat jij niet in de valkuilen van andere stiefouders gaat vallen, ben je misschien wel teleurgesteld geraakt in jezelf. Jij zou het toch allemaal anders doen? Jij zou geen last krijgen van jaloeziegevoelens vanwege de band tussen je partner en zijn kinderen. Jij zou volledig begrijpen dat ze tijd nodig hebben om je volledig te accepteren. Jij zou accepteren dat ieder huis andere regels en gewoonten heeft. Jij zou je aanpassen. Jij zou… in ieder geval niet huilend van onmacht in je bed liggen, kinderachtige jaloeziegevoelens naar boven laten komen en schreeuwen tegen je partner of stiefkinderen. Wees niet te hard voor jezelf. Je kon van te voren niet overzien hoe het echt zou zijn. Dat kun je pas als je in de situatie zit. Word niet boos op jezelf, zit niet bij de pakken neer, maar deel je gevoelens met je partner. Wees open en eerlijk, ook naar jezelf. Wees bereid eraan te werken. Maar vooral: accepteer dat ook jij niet perfect bent.

Tip 2: Verwacht niet het onmogelijke
Misschien zie je steeds beter in dat de ideale situatie zou zijn dat je partner geen kinderen zou hebben. Dat hij niet altijd klaar zou staan voor zijn dochter, of dat zij niet altijd zorgen had over haar zoon. In het ideale geval zou jij de aandacht van je partner niet altijd met de kinderen moeten delen, zou je hem of haar volledig voor jezelf hebben. Wees realistisch. Je kunt niet van je partner vragen dat hij of zij de kinderen negeert. Je hebt zelf gekozen voor een partner met kinderen. Dat is misschien niet je ideaalbeeld, maar wel de werkelijkheid. Natuurlijk mag je er soms verdriet van hebben dat de werkelijkheid zo is. Je mag ook best met je partner delen dat je daar soms moeite mee hebt. Vraag hem, als de kinderen niet in de buurt zijn, je even vast te houden, even er helemaal voor jou te zijn. Maar vraag niet het onmogelijke.

Tip 3: Werk aan je relatie
Liefde is werken. Investeer daarom tijd en energie in je partner. Maak afspraken. Plan bijvoorbeeld elke week of maand een avondje samen uit. Een avondje zonder kinderen. Een avond voor jullie twee. Als je investeert in je relatie, als de band tussen jullie steeds hechter wordt, maakt dat moeilijke situaties makkelijker.

Tip 4: Ken jezelf
Iedereen heeft zwakke plekken. Littekens uit het verleden, die bij sommige gebeurtenissen toch weer een open wond worden. Ook jij hebt ze. Misschien ben je als kind wel verlaten door je ouders, heb je je altijd een buitenstaander gevoeld. Dan ben je extra gevoelig voor het gevoel van buitensluiten en kan je extra heftig reageren als er momenten zijn waarin de band tussen je partner en zijn of haar kinderen pijnlijk duidelijk wordt. Misschien heb je wel altijd gezorgd voor anderen en wil je ook heel graag zorgen voor je stiefkinderen, maar accepteren zij dat niet. Dat kan pijn doen, wonden open maken. Wees je bewust van dingen die je uit balans brengen en probeer dat te voorkomen. Laat anderen geen slachtoffer worden van jouw frustraties. Lukt dat niet? Zoek dan hulp, bijvoorbeeld therapie. En deel je, misschien irrationele, gevoelens met je partner.

Tip 5: Communiceer verstandig
Als buitenstaander heb je soms een heldere kijk op de dingen die scheef lopen in het gezin waar je instapt. Je ziet hoe je partner zich door zijn kinderen laat inpalmen, hoe ze je partner voor hun karretje spannen. Je ziet hoe je partner zijn of haar kinderen idealiseert, zich laat gebruiken en de kinderen teveel in de watten legt. Soms kan het heel goed zijn daarover te praten, dat wat je ziet gebeuren te delen. Dat kan de verhoudingen in het gezin ten goede komen. Maar denk wel goed na over de manier waarop je dat doet. Ga allereerst na wat je motivatie is. Zeg het niet omdat jij er beter van wordt, maar uit liefde, om de andere te helpen. Daarbij is het ook heel belangrijk verwijten te vermijden. Laat zien dat je de liefde van je partner voor de kinderen begrijpt, dat je ook wel weet dat niemand het expres doet. En houd je bij de feiten. Zodra je emoties een rol laat spelen of feiten gaat interpreteren, kan er grote onenigheid en onbegrip ontstaan. Probeer dat vooral te vermijden.

Laat je helpen
Met bovenstaande tips, goede wil en veel geduld kan een samengesteld gezin na verloop van tijd goed gaan functioneren. Houd er wel rekening mee dat dat een paar jaar kan duren. In sommige gevallen is het goed om hulp te zoeken. Bijvoorbeeld als je merkt dat oude wonden niet genezen, maar blijven jeuken. Als je merkt dat je met je gevoelens geen raad weet, dat je niet meer kunt relativeren en je een buitenstaander blijft voelen. Ook als je niet weet wat je wel moet veranderen en welke zaken je moet accepteren omdat ze onveranderbaar zijn, kan hulp heel zinvol zijn. Laat je helpen om je nieuwe samengestelde gezin tot een mooi gezin te maken, waar ieder gezinslid zich kan ontplooien en gelukkig in kan zijn.

Als stiefouder wil je soms teveel ouder zijn!

Stel je bescheiden op als stiefouder

Jaag de stiefkinderen niet de stuipen op het lijf!

 

Waarom loopt het zo vaak mis?
Allereerst spelen er bij het samenvoegen van twee huishoudens praktische problemen; ruimtegebrek in huis, verhuizingen, kinderen die misschien naar een nieuwe school moeten en gewoonten van twee gezinnen die op elkaar afgestemd moeten worden. Deze problemen zijn goed te overbruggen als de onderlinge verstandhouding goed is. Maar juist daar schort het nog weleens aan, met name tussen de stiefouder en de kinderen. En daardoor ook vaak tussen stiefouder en partner.

Ken je plek als stiefouder!
Veel stiefouders hebben er alles voor over om een goede verstandhouding met hun stiefkinderen te krijgen. Ze hebben het gevoel dat het slagen of mislukken van hun relatie met hun nieuwe partner direct in verband staat met hun relatie met de kinderen. De stiefouder is vol goede voornemens, wil graag de rol van nieuwe vader of moeder innemen en heeft daar veel voor over. Daar gaat het mis. De kinderen zitten vaak helemaal niet op een nieuwe ouder te wachten. Ze hebben immers hun vader én moeder nog, ook al wonen die niet meer bij elkaar in huis? Zij zien de stiefouder juist als indringer, als obstakel, die tussen hun ouders in staat. Als de stiefouder zich dan wel gaat gedragen als vader of moeder, zal die zich extra tegen de stiefouder afzetten: het begin van veel spanningen.

Schipperen
Wat moet je als vader of moeder als je spanningen ziet ontstaan tussen je kinderen en hun stiefouder? Veel ouders willen niet kiezen: ze willen zowel hun partner als hun kinderen graag te vriend houden, willen geen spanningen maar vooral harmonie. Het gevolg: ze kiezen geen partij, maar schipperen tussen beide partijen door. Dat helpt niet: de kinderen zijn boos dat hun vader of moeder het laat afweten, de partner is boos omdat hij of zij ‘daar maar staat te staan en niets doet’. Schipperen helpt dus niet en zorgt zeker voor spanningen!

Jaloezie
Dan ontstaat er een nieuw probleem: de stiefouder wil graag een band met de stiefkinderen, maar dat lijkt niet te lukken. Ondertussen maakt hij of zij wel dagelijks de goede band mee tussen de kinderen met de echte ouder. De stiefouder wil graag onderdeel zijn van die band, wil delen in de intieme en hechte momenten, maar voelt zich steeds buitengesloten. Bovendien is er nog een andere ouder in het spel, die ook nog de aandacht van de kinderen opeist. Dat kan leiden tot diepgaande jaloeziegevoelens. Bovendien kan je je als stiefouder behandeld voelen als oud vuil: je bent goed genoeg om als een moeder of een vader voor de kinderen te zorgen, maar je moet niet denken dat je er echt bij hoort. In zo’n geval ontstaat er vaak verlangen naar een eigen kind. Iets waar de partner, die al meerdere kinderen heeft, vaak eigenlijk geen behoefte aan heeft, maar er omwille van haar of hem mee instemt. Met als gevolg dat de stiefkinderen weer het gevoel hebben dat ze als minder worden gezien dan het nieuwe kindje, omdat die ‘echt’ is.

Op zoek naar een oplossing
Ieder samengesteld gezin begint met de nodige problemen. Maar als je die problemen op een goede manier aanpakt, kan er na een paar jaar wel rust komen, kan het gezin als gezin goed functioneren en kunnen de partners gelukkig met elkaar en hun (stief)kinderen zijn. Een belangrijke eerste stap is dat de verwachting van de stiefouder goed moet zijn: stel je niet op als nieuwe vader of moeder, maar als vriend van de kinderen. Als iemand die er voor hen wil zijn en leuke dingen met ze wil doen, zonder zich direct als ouder op te werpen. Een vriend of vriendin die te vertrouwen is. Dat is nu eenmaal de rol die wel haalbaar is, een weliswaar ondergeschikte, maar wezenlijke rol. Daarbij hoort dat de stiefouder zich op de achtergrond houdt als het om opvoeden gaat. Natuurlijk kan hij of zij in het dagelijks leven best van de kinderen dingen vragen, maar moeilijke opvoedingskwesties en spanningen kunnen beter via de echte ouder gespeeld worden. Die geeft de orders. Die moet dus leren dat hij of zij niet altijd kan schipperen, maar naar de kinderen toe duidelijkheid moet geven over de gedragsregels in huis. Dan ontstaat er meer rust.

Oplossen hoef je niet alleen
Bovenstaande is niet zo eenvoudig als het klinkt. Er spelen vaak allerlei gevoelens. Verwachtingen van beide partners kunnen soms uit elkaar lopen, de stiefouder weet in theorie wel hoe het zou moeten, maar voelt zich toch ongelukkig en ze lopen samen steeds tegen een muur op. In zo’n geval kan gezinstherapie of psychologische hulp bij aanwezige samengestelde gezinsproblematiek uitkomst bieden. De verhoudingen binnen het gezin worden hierdoor duidelijk, verwachtingen worden uitgesproken en het gezin kan samen gelukkiger verder door het leven.

DVD Just Breathe: Sydney is een 15-jarige opstandige puber. Haar moeder kan haar onhandelbare dochter niet meer aan en stuurt Sydney naar haar vader. Daar baalt ze vreselijk van, want Sydney heeft een hekel aan vaders nieuwe vriendin. Er ontstaat heel onverwachts een band tussen haar en haar nieuwe stiefmoeder, die in verwachting is van haar eerste kind. Dit, en de geboorte van haar halfbroertje heelt uiteindelijk de wond die Sydney overhield aan de bittere scheiding van haar ouders.

Cruciale rol van vader in het samengestelde gezin.

Kinderen van gescheiden ouders worden voor een voldongen feit gesteld als vader een nieuwe vrouw in huis neemt.

Papa, ik heb dit niet gewild!

 

Vaderrol bepalend in samengestelde gezin
Vaders hebben het gemakkelijker dan moeders is de algemene opvatting. Een nieuwe relatie, waar kinderen in het spel zijn, is over het algemeen voor stiefmoeders dan ook zwaarder dan voor stiefvaders. Zo blijkt uit onderzoek. Maar ook (stief)vaders spelen een cruciale rol in het slagen van de relatie tussen (stief)moeders en (stief)kinderen.  Als je als man met kinderen een nieuwe vrouw krijgt, neemt zij vaak vrijwel vanzelfsprekend een groot deel van de zorgtaken voor de kinderen op zich.

De vader is de verbindende factor
Dat geeft in het begin spanningen; kinderen accepteren hun nieuwe stiefmoeder vaak niet direct. Er worden beslissingen genomen zonder overleg of de stiefmoeder voelt zich het ‘sloofje’ en niet gewaardeerd. De vader heeft dan een belangrijke rol als ‘smeermiddel’. Of de kinderen nu altijd thuis wonen of meestal bij hun moeder wonen, als een vader zich bewust is van zijn rol, kan hij veel invloed hebben op de relatie van zijn kinderen met zijn nieuwe partner.

Hieronder vijf handige tips!

1. Neem je partner serieus
Allereerst is het belangrijk dat je je partner serieus neemt, dat je achter je vrouw staat. Vaders kunnen de neiging hebben om onhebbelijk gedrag van hun kinderen goed te praten. Of ze zijn er niet bij en horen de verhalen aan, maar nemen het automatisch op voor hun kinderen. Het is echter juist belangrijk dat je samen met je nieuwe partner één team vormt. Alleen als je partner zich serieus genomen voelt, kun je samen werken aan oplossingen. Juist omdat jouw kinderen hun nieuwe stiefmoeder lang niet altijd direct accepteren, is het belangrijk dat zij het gevoel heeft dat er in ieder geval iemand in huis achter haar staat. Maak tijd om te luisteren naar haar zorgen en problemen. En praat er samen over! Laat merken dat je haar steunt en waardeert. Dat jij ziet hoe ze haar best doet, dat jij ervan geniet dat ze eten kookt of zoveel doet in het huishouden. Kinderen laten die waardering niet gauw blijken, zeker niet aan een vreemde mevrouw.

2. Stel grenzen
Je partner steunen betekent ook; grenzen stellen aan het gedrag van je kinderen. Kinderen kunnen de neiging hebben zich af te zetten tegen hun nieuwe stiefmoeder. Ze hebben nog geen emotionele band met haar en dat maakt dat ze nog weinig te verliezen hebben. Stel als vader grenzen, spreek hen aan op gedrag waarmee ze je partner bezeren. Je hebt als vader een belangrijke rol in het acceptatieproces. Als jij niet reageert, dan geef je daarmee stilzwijgend toestemming om je partner pijn te doen. Laat zien dat jij haar belangrijk vindt en respecteert. Dan nemen je kinderen dat gedrag sneller over. ‘Grenzen stellen’ kan vooral lastig zijn als je je kinderen niet vaak ziet. Veel vaders zien hun kinderen maar één dag van de week of om de twee weken. Ze hebben dan geen zin in gedoe en ruzie en vinden daarom alles goed; als het die ene dag maar gezellig is! Daarmee kun je je nieuwe vrouw veel verdriet doen. Als jij vanaf het begin duidelijk aangeeft hoe jij wil dat jouw kinderen met haar omgaan, wordt ze uiteindelijk eerder geaccepteerd. Kinderen willen duidelijkheid.

3. Neem je rol actief in
Als echtgenoot hoef je niet meer alles in huis zelf te doen. Vaak neemt een vrouw in een nieuwe relatie een groot deel van de taken in de zorg voor kinderen en de huishouding van de man over. Dat is niet vanzelfsprekend. Je moet daarover niet alleen steeds je waardering blijven uitspreken, maar help zelf ook actief mee. Ook nu er een vrouw in huis is, kun je je kinderen af en toe naar bed brengen, kun je meedenken over logistieke problemen rondom school en sport of kun je ook een aantal keren per week afwassen of eten koken. Als jij je rol actief inneemt, blijf je niet alleen actief onderdeel van het gezin, maar maak je de taak voor je partner eenvoudiger. Het is niet niets voor een vrouw om opeens voor de kinderen van een ander te moeten zorgen, met alle taken die daarbij horen.

4. Maak nieuwe herinneringen
Een andere valkuil voor vaders is de neiging om de tijd met zijn eigen kinderen volledig uit te buiten. Die enkele dagen dat je je kinderen bij je hebt zijn voor hen. Daarmee loop je het risico om je nieuwe vrouw buiten sluiten. Je geeft haar geen kans om werkelijk een band met jouw kinderen op te bouwen. Zeker als de kinderen zich afzetten tegen hun stiefmoeder, is het gemakkelijker om maar zonder haar leuke dingen te gaan doen. Kies hierin niet de gemakkelijkste weg. Sluit haar niet buiten. Betrek haar juist bij jullie leuke activiteiten! Maak samen nieuwe herinneringen! Juist op zulke momenten kan er een band groeien tussen je partner en je kinderen. Gun haar dat. Wees niet jaloers, maar wees er blij om dat je de vreugde om je kinderen samen kunt delen.

5. Overleg
Een laatste valkuil is dat je als vader geneigd bent niet te overleggen. Als je ex-partner vraagt of je kinderen een paar dagen extra kunnen komen logeren, zeg dan niet direct ‘ja’. Overleg met je nieuwe partner, ook als je weet dat zij het wel goed vindt. Of als je toch je zin door wilt drijven, of zij nu wil of niet. Geef haar het gevoel dat zij ertoe doet, dat haar mening ertoe doet, in plaats van haar voor een voldongen feit te stellen. Dat geldt niet alleen voor de omgang met je kinderen, maar voor alles. Je bent samen een team, dan moet je ook samen beslissingen nemen.  Succes!

Wil je meer weten over stiefkinderen in samengestelde gezinnen?
Lees dan het boek ‘Stiefkind het overkomt je’ van Sandra Boer en Erica Theloosen.

Stiefmoederschap een moeilijke job!

Wij hebben al een mama!

Wij hebben al een mama!

 

Wij hebben al een mama!
Een kreet die veel stiefmoeders kwetst. Een kreet die uiting geeft aan de diepste frustratie, die er kan zijn tussen stiefmoeders en stiefkinderen. Hoewel het stereotype beeld van boze stiefmoeders verleden tijd is, denk aan het sprookje van Assepoester en Sneeuwwitje, is de rol van stiefmoeder niet op voorhand een dankbare rol. Veel vrouwen die er vol goede moed aan beginnen, lopen tegen de nodige frustraties aan. De roze wolk verdwijnt zienderogen en wat overblijft is de dagelijkse realiteit. Wat is het gevolg? Ruzies tussen haar en de stiefkinderen, ruzies met haar nieuwe echtgenoot over zijn kinderen, en een lang niet zo gelukkig gezinsleven als ze gehoopt had. Het ‘ze leefden nog lang en gelukkig’ lijkt dan ver weg. Soms pakt de stiefmoeder haar koffers.

 

Er is weinig veranderd
Stiefmoeders zijn anders dan vijftig of honderd jaar geleden. Dat ligt vooral aan het gegeven dat stiefmoeders toen weduwe of alleenstaand waren, op een uitzondering na, die trouwden met een weduwnaar met kinderen. Nu zijn stiefmoeders vaak gescheiden en is ook hun nieuwe partner gescheiden. Er is vaak nog een echte moeder in beeld. De stiefmoeders zijn parttime stiefmoeders, want de kinderen zijn ook een deel van de tijd bij de echte moeder. Maakt het dat gemakkelijk? Nee, zeker niet. De problematiek van het stiefmoederschap is voor een heel groot deel nog precies hetzelfde als toen.

Onze mama doet het zo!
Eén van de problemen waar stiefmoeders tegenaan lopen, is dat ze concurrentie ervaren met de echte moeder van de stiefkinderen. Als die moeder niet meer leeft willen haar kinderen de herinneringen aan hun moeder levend houden. In dergelijke gevallen houden de kinderen, en soms ook de partner, bijvoorbeeld sterk vast aan hoe het was. Gewoontes mogen niet veranderen, de inrichting van het huis moet zo blijven als toen mama er nog was, en wat mama goed vond moet de stiefmoeder ook goed vinden. Maar ook als de moeder nog leeft, ervaart de stiefmoeder concurrentie, zij het op een iets ander vlak. Ze voelt dat de kinderen vaak meer houden van hun echte moeder. Logisch, omdat de kinderen hun moeder hun hele leven kennen, terwijl de stiefmoeder net komt kijken. Ze heeft het gevoel dat ze het leuker en beter moet doen dan de echte moeder. Ook zijn veel stiefmoeders bang dat hun partner terug wil naar hun ex-vrouw, omdat zij toch de moeder van hun kinderen is, en blijft. Contacten met de ex-vrouw kunnen zo voelen als een grote bedreiging ook al is daar geen reden toe.

Vaders kiezen voor hun eigen bloed
Al deze problemen maken veel stiefmoeders onzeker. Het maakt het moeilijk om hun nieuwe plek in te nemen binnen het samengestelde gezin en zich thuis te voelen. Ze durven niet goed zichzelf te zijn en zijn heel bang om fouten te maken. Wat het vaak extra moeilijk maakt, is dat de stiefmoeder meestal degene is die de dagelijkse zorg voor de kinderen op zich neemt, terwijl haar partner, de vader van de kinderen, hele dagen van huis is. Ruzies en spanningen tussen partner en eigen kinderen krijgt de vader daarom onvoldoende mee. Hij kan het gevoel hebben dat alles op rolletjes loopt, terwijl er veel onderhuidse spanningen zijn. Hij kan het idee opvatten dat het vooral aan zijn partner ligt dat het niet botert.

Als stiefmoeder ben je extra kwetsbaar
Stiefmoeders durven niet zomaar open te zijn. Ze willen niet toegeven dat ze het gevoel hebben te falen, niet voldoende aan te slaan bij de kinderen, ze willen niets negatiefs over zijn kinderen zeggen om ruzie te vermijden, en vooral de schijn ophouden dat ze gelukkig zijn. Bovendien hebben vaders vaak de neiging om voor hun kinderen te kiezen door het bij voorbaat al voor hen op te nemen. En dan gaat het pas goed mis. De stiefmoeder begint haar mond te houden, de kinderen merken dat en buiten dat uit en de vader verkeerd in onwetendheid. Door gebrek aan communicatie wordt de sfeer steeds slechter en komt de stiefmoeder met het verstrijken van de tijd in een ongunstiger daglicht te staan. Of ze zegt waar het op staat en groeit in het ergste geval wantrouwen bij de vader: ” Je beschuldigt mijn kinderen!”

Houdt vast aan je eigen behoeftes
Hoe kun je als stiefmoeder dit probleem voorkomen of oplossen? Openheid is een eerste stap. Je moet proberen om je gevoelens te bespreken met je partner. Soms kan ook open communicatie met de kinderen helpen. Erkennen dat je hun moeder niet bent en ook  nooit haar plaats in wil nemen.  Aangeven waarom je dingen wilt veranderen, uitleggen waarom je bepaalt gedrag niet accepteert en ook luisteren naar de gevoelens van de stiefkinderen, kan leiden tot beter begrip voor elkaar. Het is daarbij wel belangrijk dat je als stiefmoeder je eigen behoeftes niet negeert. Soms kan het heel goed zijn als je je eigen bezigheden hebt en houdt buiten het gezin om. Veel stiefmoeders geven veel op om voor de kinderen van hun nieuwe partner te gaan zorgen: haar baan, haar tijd slurpende hobby en contacten met vriendinnen. Juist als ze dat beetje van zichzelf vast kan houden, als ze daarin een uitlaatklep heeft, zijn de problemen thuis veel beter te dragen.

Toch een happy end
Kortom; boze, gemene stiefmoeders bestaan voornamelijk in sprookjesland. Een samengesteld huwelijk met stiefkinderen in het spel komt niet vanzelf goed. Vooral de eerste jaren kan het pittig zijn voor alle partijen. Blijf vooral eerlijk tegen jezelf, tegen je partner en tegen je stiefkinderen. ‘Ik ben jullie moeder niet en wil dat ook niet worden’ kan de lucht soms al veel doen klaren. Open communicatie en een uitlaatklep kunnen het leven voor een stiefmoeder gemakkelijker maken en op den duur leiden tot een redelijk normaal gezinsleven, zodat het verloop in menig samengesteld gezin toch een gelukkig eind kan hebben.

Bekijk de film ‘STEPMOM’ op DVD.
Cast:
Julia Roberts, Susan Sarandon en Ed Harris.

Nieuwsbrief

Caroliene de Gruijter
Caroliene de gruijter In de blogs van Voluitleven kun je voornamelijk over relaties lezen in de breedste zin van het woord. Niets houdt ons meer bezig dan de liefde van ons leven, de liefde in ons leven en het ontbreken van de liefde in ons leven. En als we in een relatie verwikkeld zijn, dan zijn er zoveel vragen waar we vaak 123 niet een antwoord op weten! Neem als Bloggast de ruimte om een eigen onderwerp of vraag in te brengen waar je graag meer over wilt weten. Wellicht kan ik hier dan een blog over schrijven!