Hulpverleningspraktijk Voluitleven

Lichaamsgerichte therapie              EFT

Relatietherapie           Scheiden         Tantra voor vrouwen


Groningen en omgeving


15 aanleidingen tot relatieproblemen

En nu sta ik er alleen voor

De aanleiding hing al in de lucht

 

Het doet ons zeker wat
We zijn benieuwd wie er gaat scheiden en wat de aanleiding is om te scheiden. Het stel wat uit elkaar gaat ken je bijvoorbeeld van je werk, jouw kind speelt met hun kind, je zit met haar op yoga of je staat met hem op de tennisbaan. Er wordt geanalyseerd hoe de scheiding voorkomen had kunnen worden. Zo rafelen we het hele huwelijk uit elkaar, als de ins en outs bekend worden gemaakt, om te ontdekken wanneer en waar het eigenlijk al mis begon te gaan. En of ze er al toen wat aan hadden kunnen doen als ze zich dat bewust waren geweest.

Vijftien aanleidingen
Natuurlijk vragen we ons dan wel eens af waar we als stel op kunnen letten om scheiden te voorkomen. En in welke situaties je als stel er goed aan doet om eventueel hulp van buitenaf erbij te halen om erger te voorkomen. Daarover meer in deze blog !

1.Goede vrienden
Eigenlijk is deze relatie altijd al in de basis een vriendschappelijke relatie geweest. Beiden hebben dit tot nu toe niet willen zien en openlijk willen toegeven. Wat staat hen dan te wachten? Is het genoeg om bij elkaar te blijven? Of wordt het toch de stoute schoenen aantrekken en uit elkaar gaan?

2.Niets is onmogelijk
Dit stel wil alles voor elkaar boksen en accepteert geen ‘nee’. Het is een onmogelijk streven om tegelijkertijd kinderen op te voeden, te studeren, carrière te maken, uitgebreid hun huis te verbouwen, te sporten en een intensieve vriendenkring erop na te houden. Beiden zijn redelijk op leeftijd en willen alles er uithalen zolang het nog kan.

3.Stille wateren
De veertiger die nooit met zijn vrouw over zijn gevoelens kan praten. Zijn vrouw vond dat eerst spannend en roerend. Na zoveel jaar zwijgend samenzijn heeft ze er schoon genoeg van. Ze wil dat die man van haar leert praten en delen over zijn diepste gevoelens, want dat hoort bij een gezonde relatie! De hoop is op de therapeut gevestigd.

4.Vooral leuk
Het jonge stel is niet ingesteld op het functioneren van een gezinsleven. Ze zijn gewend aan leuke-dingen-met-elkaar-doen, zoals jaarlijks een paar keer de wereld overvliegen naar de zoveelste avontuurlijke vakantiebestemming en lekker in het weekend het uitgaansleven in. Ze raken in grote verwarring wanneer het eerste kind wordt geboren en weten niet of ze voldoening uit het ouderschap kunnen halen.

5.Als kat en hond
Weinig inzicht bij de partners wat een liefdesrelatie inhoudt. Veel onderling schreeuwen, schelden en vechten en daar soms zelfs plezier uit putten. Over en weer weinig begrip en goedkeuring. Beiden kunnen het verdriet over het gemis aan diepgang en tederheid samen niet delen.

6.Verveling
De kinderen zijn in de puberteit. Of de deur uitgegaan. Het paar ontdekt gaandeweg dat ze elkaar nog maar weinig te vertellen hebben. De twijfel is erin geslopen of hun relatie nog wat voorstelt. Er is zeker nog wederzijdse liefde, maar hoe hier invulling aan te geven is voor beiden een raadsel.

7.Weekendrelatie
Vooral de man is alsmaar hard aan het werk, heeft amper tijd en aandacht voor zijn vrouw en is weinig thuis. In het weekend is hij echtgenoot en vader. Tijdens de relatietherapie hoopt de vrouw ondersteuning van de therapeut te krijgen dat het echt anders moet. De man erkent dit en eenmaal thuis gaat hij weer op de oude voet verder. De vrouw worstelt met teleurstelling, verbittering en woede, maar blijft bij hem. Materieel hebben ze het samen namelijk heel goed.

8.Vreemdgaan hoort erbij
In deze relatie gaat de partner vreemd. Soms zijn er geen aanwijsbare problemen aanwezig. En is de partner een doorgewinterde vreemdganger, die vreemdgaan geen afbreuk vindt doen aan de relatie. Dan hebben we het niet alleen maar over de man. Natuurlijk leidt dit tot relatieproblemen.

9.Altijd maar hetzelfde
De wederzijdse liefde is goed. Gedeelde intimiteit een vanzelfsprekendheid. Beiden hebben geen idee hoe nieuwe impulsen aan hun liefdesleven te geven nu de kinderen redelijk zelfstandig zijn. Of op het punt staan de deur uit te gaan. Verveling en sleur hangt in de lucht. Hier nog geen relatieproblemen, maar dat kan het wel worden.

10.Man-vrouw issue
De vrouw mist vooral gedeelde intimiteit en de man mist gedeelde seksualiteit na de geboorte van de kinderen. Er wordt getwijfeld of er nog wel genoeg van elkaar wordt gehouden. Vooral wanneer de partners op leeftijd komen kan dit spelen. Met het verstrijken van de jaren verdwijnen deze problemen vaak, maar soms ook niet. Dan wordt alles onder het vloerkleed geveegd en kan het juist gaan woekeren en zweren.

11.Ernstig ziek
De partner die een ernstige ziekte krijgt met weinig hoop op herstel. Hij/zij is er niet voldoende van doordrongen dat de ander zichzelf voor een deel moet inleveren om voor hem/haar goed te kunnen zorgen. De zieke voelt geen dankbaarheid naar de verzorgende partner toe, maar ontevredenheid en bitterheid. Er wordt regelmatig afgereageerd en de verzorgende partner kan zich klemgezet en verstikt gaan voelen.

12.Er is geen liefde meer
Eén van de partners houdt al een tijd niet meer van de ander en durft dit noch aan zichzelf, noch aan zijn/haar partner te erkennen en te bekennen. Naarmate de jaren verstrijken verdiept de schaamte zich om zo oneerlijk te zijn. Toch strandt deze relatie als deze partner verliefd wordt op een ander. Soms ook wanneer de teleurstelling in zichzelf en het verdriet om de ander niet langer te verdragen is.

13.Biologische klok
Hier gaat het over de vrouw tussen 30 en 40 jaar, die plotseling overvallen wordt met een eigen kinderwens. Toch nog! Ze is niet meer te houden ook al heeft ze een man die niet geschikt is voor het gezinsleven en zelf weinig zin heeft om vader te worden. Toch zet ze door en gaat hier bewust aan voorbij: “Ik krijg hem wel mee!”

14.Uit de kast
Man of vrouw valt op dezelfde sekse en durft daar nu pas mee vooruit te komen. De liefde is er, de kinderen zijn er, maar de sterke behoefte om uit de kast te komen is niet langer te bedwingen en weg te duwen. Soms blijven man en vrouw samenwonen als vrienden zolang de kinderen nog thuis zijn. De partner kan zich verraden voelen, aan het lijntje gehouden voelen. Soms wordt er per direct gescheiden, omdat de confrontatie te pijnlijk is.

15.Cultuurverschil
Het cultuurverschil is zodanig een rol gaan spelen dat hun liefde niet langer voldoende is om de afstand te overbruggen naar intimiteit. Als er sprake is van een Islamitisch huwelijk dan heeft de vrouw weinig scheidingsmogelijkheden. Daarnaast is er de kwestie van de eer aan zichzelf houden voor de man. En naar wie gaan uiteindelijk de kinderen?

Signalen bij vreemdgaan

Vreemdgaan roept heftige emoties opl

Vreemdgaan roept heftige emoties opl

 

Durf je lief te checken
De kortste klap is om zo snel mogelijk na te gaan of je lief inderdaad buitenshuis gecharmeerd is geraakt. Je wilt natuurlijk weten hoe oppervlakkig of diep zijn of haar misstap is met die ander. In het ergste geval staat je partner in vuur en vlam en betreft het helaas niet jou. Het kan zijn dat je lief niet durft te beledigen, boos te maken of af te schrikken. Dan houd je je mond, maar zo kom je wel erg onder druk te staan. Piekeren, achterdochtig zijn en twijfelen aan je wederhelft doet een mens geen goed. En erger nog dat je daar niet open over durft te zijn.

Op zoek naar signalen
Wellicht lucht het je op als je weet op welke signalen je kunt letten om erachter te komen of je partner de bloemetjes buiten zet. Vele wetenschappelijk onderzoeken hebben zich bezig gehouden met het item ‘vreemdgaan’ en aan welke signalen en gedragsveranderingen je dit kunt zien.

Alarmfase 1
Als je partner geen interesse meer toont in jou, vaak in jouw aanwezigheid afwezig is, in gedachten verzonken is, op het dromerige af, zomaar naar buiten staart, je amper meer iets vertelt over zijn/haar dag, en ook niet meer aan jou vraagt hoe jij het hebt gehad, de laatste tijd geregeld overwerk moet doen voor één of ander project, nooit zo’n zin had om op het werk na te borrelen of naar bedrijfsuitjes te gaan, maar nu niets wil missen en een nieuw e-mailadres blijkt te hebben. Wees dan op je hoede. Ga er met je partner eens goed voor zitten hoe dat toch komt. En wat nodig is dat het weer leuker wordt samen. Je weet immers niet of lief vreemdgaat.

Alarmfase 2
Als het je opvalt dat je partner alle vensters sluit op de PC als je binnenkomt, vaak buiten staat met de phone tegen het oor en moeilijk doet tegen jou met wie hij/zij belt, eerder naar bed gaat dan normaal gesproken en jij lief onder het dekbed aantreft met de phone. Of dat je partner veel later naar bed gaat onder het mom van ‘ik heb nog wat werk te doen’, en als je dan zachtjes naar beneden komt voor een spontane knuffel, en je ziet dat lief druk aan het chatten is, dan moet er toch een lampje bij jou gaan branden.

Alarmfase 3
Wees zeker alert wanneer je lief actief blijkt te zijn op een paar datingssites, naar een vreemd parfumluchtje of aftershave ruikt, jou nooit meer belt overdag voor een zo-maar-gezellig-praatje-tussendoor, zich in bed er met een Jantje van Leiden afmaakt,  niet meer blij is als je eerder thuiskomt dan verwacht en zich dan direct terugtrekt om iemand te bellen en jou op het dwingerige af aanmoedigt om op vakantie te gaan met een vriend(in). Of na sport/yogales opeens veelvuldig te laat thuiskomt, omdat het na de les zo gezellig is geworden, en bij een toevallige ontmoeting met een kennis blijkt dat lief daar (al een tijd) niet is geweest.

Alarmfase 4
Gaan we nog even door met plotselinge weekenden weg voor het werk waar je partner nooit zo’n fan was was vanwege het gezin, onbereikbaar voor jou is als je lief wilt bellen, de phone van je partner op vreemde tijden uitgeschakeld staat, hij/zij zonder jou regelmatig uit begint te gaan. Of lid wordt van de Golfclub, dit typisch niet iets voor jou vindt, hij/zij weer optrekt met een oude vriend(inn) en opeens blijkt dat lief een chipknip gebruikt. Dan wordt het de hoogste tijd om de stoute schoenen aan te trekken en je lief rechtstreeks te confronteren met: “Ga je soms vreemd? Zie je iemand anders?”

Alarmfase 5
Helemaal groot alarm wanneer lief suggereert dat vreemdgaan niet langer een reden is om uit elkaar te gaan. Dat het logisch dat iedereen kan bezwijken voor de mooie ogen van een ander met dat onbekende sexy lijf wat erom vraagt om ontdekt te worden. Dat dit best een paar keer kan gebeuren in een huwelijk of relatie. Het kan nog platter gebracht worden: “Partnerruil lijkt me leuk. Wil je meedoen?” Schrijnend wordt het als lief twijfels uit over de gezamenlijke toekomst, niet meer warm loopt voor dat schattige boerderijtje, aangeeft niet langer meer gelukkig met je te zijn, een soa blijkt te hebben, en je niet meer in vertrouwen neemt over persoonlijke zaken. Open dan wagenwijd je ogen, duw je twijfels niet langer weg en kijk dapper en vastberaden in de ogen van je lief en vraag: “Heb je een ander misschien?’

Zoek het goed uit
Wees echt behoorlijk zeker van je zaak voordat je je lief gaat beschuldigen van vreemdgaan. Zomaar vragen helpt niet om een eerlijk antwoord te krijgen. Je moet er echt goed voor gaan zitten. En soms zijn er andere oorzaken voor zijn/haar veranderend gedrag. Je lief kan een(psychische) ziekte onder de leden hebben, overspannen zijn, tegen een burn-out aanzitten, middenin de overgang zitten of in een midlifecrisis belandt zijn en last hebben van is-that-al-there-is-blues. Of verliefd zijn geworden en alle moeite doet om zich hieruit te ontworstelen om te kunnen blijven bij jou (en de kinderen). In het gunstigste geval is je lief bezig met het organiseren van een groots feest ter eren van jouw 50ste jaar / jullie zoveelste samenzijn!

Wat te doen bij vreemdgaan?

Wat niet weet wat niet deert

Wat niet weet wat niet deert

 

Aanwijzingen en signalen
Door de eeuwen heen is vreemdgaan, zowel emotioneel als seksueel, binnen het huwelijk of de relatie altijd al een hot item geweest. Vreemdgaan wordt ons wel heel gemakkelijk gemaakt door internet en sociale media. Je hebt vast wel eens de tv reclame van datingsite ‘Second love’ gezien waar je uitgenodigd wordt om vreemd te gaan, omdat je juist een vaste partner hebt! En menig getrouwd man of vrouw laat zich verleiden door TinderDatingSite tot het leggen van contacten met ‘de leukste vrouwen en mannen van je regio’!

Is er iets aan de hand?
Er is altijd een aanleiding dat je je begint af te vragen of je lief al dan niet buiten de deur aan het vrijen is geslagen. Voor veel mensen is het zo bedreigend dat ze uit zelfbescherming de ogen sluiten en uit alle macht hopen dat hun intuïtie niet klopt.

Bang gewipt te worden
Weer anderen vragen er rechtsstreek naar, krijgen geen eerlijk antwoord en blijven twijfelen aan hun partner. De ontrouwe partner is dan zelf erg bang om gewipt te worden. Of kan er maar niet over uitkomen voor wie te kiezen om tot een zinnige oplossing te komen.

De wereld staat op z’n kop
Verlatingsangst kan dan de kop opsteken. En bindingsangst als je al eerder een ontrouwe partner hebt gehad. Daar komt bij dat het niet altijd  gemakkelijk is om bij je geliefde, je vaste  partner weg te gaan, omdat hij of zij een seksuele romance heeft buiten de deur. Het is pijnlijk om een streep te moeten zetten onder de relatie, omdat jij erachter bent gekomen dat hij of zij lief, leed en zielenroerselen niet meer met jou deelt, maar iemand anders gevonden heeft waar het enorm mee klikt. Het is echter ook pijnlijk om te blijven. Dan wordt het een proberen om elkaar weer terug te vinden wanneer er nog voldoende van elkaar gehouden wordt. Dan moeten er keuzes gemaakt worden, zoals stoppen met die heerlijke ander. En of het een goed idee om samen in relatietherapie te gaan? Of lukt het ons zelf om de liefdesdraad weer op te pakken?

Uit jaloezie niet tot actie overgaan
Wees echt behoorlijk zeker van je zaak voordat je je lief gaat beschuldigen van ontrouw. Soms zijn er andere oorzaken voor zijn of haar veranderd gedrag, zoals een ziekte onder de leden hebben, vermoeidheid richting burn-out, overspannenheid, stress of midlife crisis. En misschien ben je zelf wel te gauw  jaloers aangelegd! In het gunstigste geval is je lief een grote verrassing aan het voorbereiden om jullie zoveelste jaar samen groots te vieren. Bovenal laat je intuïtie spreken en kijk of die speciale lach voor jou, die speciale twinkeling in zijn of haar ogen nog te zien is.

Durf te checken
De kortste klap is om zo snel mogelijk te checken bij het vermoeden van ontrouw of je lief inderdaad buiten de deur gecharmeerd is geraakt. Of in het ergste geval in vuur en vlam is komen te staan voor iemand anders. Durf je dat niet uit angst je lief te beledigen, boos te maken, slapende honden wakker te maken, dan is het handig om te weten op welke signalen en aanwijzingen je een tijd kunt gaan letten.

Open huwelijk en vrije relatie
Anders wordt het als je samen hebt gekozen voor een open huwelijk, een vrije relatie. Zorg in dat geval ervoor dat er duidelijke afspraken zijn over wat wel en wat niet oké is. Sommige (echt)paren kiezen ervoor elkaar niets te vertellen als ze verliefd zijn geworden op een ander of een one-night-stand hebben gehad. Daar geldt de gouden regel dit pas wel te vertellen als de relatie in gevaar dreigt te komen. Je zult niet de eerste zijn die in geval van plotseling overlijden of levensbedreigende ziekte verrast wordt met een telefoontje van een (on)bekend persoon, die zich meldt als geliefde van je partner.

Mijn partner heeft een midlifecrisis!

Het is niet waar! Verliefd op haar?

Ik snap niets meer van jou!

 

Heeft je man opeens geen tijd of puf meer heeft om samen iets leuks te doen. Heeft hij weinig te vertellen en kijkt hij je amper meer aan tijdens het eten. Schaft hij zich opeens een motor aan en toert hij met vrienden rond die je nooit eerder hebt gezien…. Of blijft je vrouw lang in bed liggen, laat de boel de boel, is ze voortdurend aan het appen en begint ze ’s middags al te drinken… Houd je hart dan vast, want het heeft er alles van weg dàt je partner in een midlifecrisis verkeert!

Signalen midlifecrisis
Er zijn allerlei signalen, die aangeven dat je partner in een midlifecrisis verkeert. Maar hoe herken je dit bij je partner? En hoe kom jij, als toekijkende partner, daar zonder kleerscheuren doorheen? Hoe overleeft de relatie zo’n midlifecrisis? En hoe ga je hier wijs mee om zonder dat de boel dreigt te escaleren?

Is that all there is?
Een midlifecrisis komt regelmatig voor bij mensen die ‘halverwege’ hun leven zijn, zo rond hun veertigste of vijftigste jaar. De vraag gaat zich dan opdringen: ”Is dit het waar ik het mee moet doen? Is dit alles wat er is? Had ik me dit zo voorgesteld? Ik had nog zoveel willen doen! Ik heb spijt als haren op m’n hoofd. De jaren zijn ongemerkt door mijn vingers heen geglipt.  Wil ik op deze manier oud worden?” Heimwee naar het verleden dringt zich op, spijt om alles wat je had kunnen doen, maar niet gedaan hebt om wat voor goede of slechte reden dan ook.

Ander gedrag
Een midlifecrisis is goed te herkennen door gedragsveranderingen. Iemand in een midlifecrisis kan bijvoorbeeld heimwee hebben naar vroeger. Hij of zij zoekt oude vrienden weer op, pakt oude hobby’s weer op. Maar het kan zich ook heel anders uiten door zichzelf juist in huis op te sluiten, zichzelf afzonderen en weinig met anderen om te gaan. Worden onbereikbaar, niet aanspreekbaar. Het liefst met alcohol, drugs of pillen in de weer om het gevoel van zinloosheid maar te vergeten. Nog weer anderen worden opeens impulsief en onstuimig. Willen lang gekoesterde dromen opeens waarmaken, doen dure investeringen of willen van het ene op het andere moment gaan reizen of zelfs emigreren. Hoe het ook zij; het gedrag van je partner kan door een midlifecrisis opeens grondig veranderen. Rest de vraag; “Wat moet jij daarmee?”

Maak het gezellig
De makkelijkste oplossing is om mee te gaan in de grillen van je partner. Tot op zekere hoogte natuurlijk. Maar waarom zou je niet mee gaan als hij of zij een verre reis wil maken? Het is misschien niet direct iets waar jij op zit te wachten, maar het kan best gezellig zijn! En als je partner heel graag die droom wil verwezenlijken, probeer dan op z’n minst serieus mee te denken of dat een mogelijkheid is. Misschien heb jij het wel naar je zin in jullie leven zoals het nu is, maar je partner duidelijk niet. Wals daar niet overheen, maar probeer oplossingen te zoeken, die jullie beiden gelukkig kunnen maken. Lift met je partner mee en laat je verrassen.

Verliefdheid
Bij een midlifecrisis hoort soms ook dat je partner opeens op een ander verliefd wordt. Als je een gelijkgestemde ontmoet die ook in een midlifecrisis zit, kan dat erg samenbindend werken. Terwijl de partner thuis het niet lijkt te begrijpen, ontmoet je iemand die het wel begrijpt. Dan kan de verliefdheid ook al gauw komen. Dat is voor de partner van iemand met een midlifecrisis niet gemakkelijk. Maar ook hier geldt dat het: je verzetten heeft zo weinig zin. Iemand in een midlifecrisis heeft de neiging zijn zin door te drijven, neemt beslissingen zonder direct over de gevolgen na te denken.

Geduld is een schone zaak
Het enige wat je kunt doen is afwachten. Natuurlijk kun je je beste beentje voorzetten, je partner eraan herinneren waarom hij of zij ook al weer voor jou had gekozen. Maar uiteindelijk kun jij de gevoelens van de ander niet sturen. In de praktijk blijkt geduld hier vaak de sleutel en komen veel op drift geraakte partners vanzelf weer in rustiger vaarwater en beseffen dat, wat ze hadden, zo slecht niet was. Dan kan het goed komen.

Stel grenzen
Moet je dan alles maar accepteren, erin meegaan en wachten tot het over gaat? Nee, dat zeker niet. Je moet wel je eigen grenzen bewaken. Ook jij hebt recht op geluk. Geef je partner de ruimte en de tijd om met zichzelf in het reine te komen, maar stel grenzen.  En als je het gevoel hebt dat je partner niet meer zoekende is, maar beslissingen over een andere levensstijl heeft genomen, die jou echt niet liggen, dan kan het zomaar zijn dat je moet concluderen dat je zo samen niet verder kunt. Een moeilijke beslissing natuurlijk. Blijkbaar zijn jullie dan uit elkaar gegroeid. In zo’n geval heeft lijmen soms geen zin meer.

Hulp
Het kan goed zijn om in dergelijke gevallen hulp te zoeken van een relatietherapeut, een professional. Iemand die jullie samen kan helpen bij het omgaan met veranderingen in jullie leven. Iemand die jullie kan helpen het gesprek open en eerlijk te houden. Wat de uitkomst dan ook is – samen verder of niet – je kunt het in ieder geval met een open houding en goede verstandhouding samen oplossen. Zodat je ook na de midlifecrisis een leven kunt leiden waarbij je je goed voelt. Een levensstijl waarmee je oud wilt worden, met of zonder je huidige partner.

Film ‘Hope Springs’
Kay (Meryl Streep) en Arnold (Tommy Lee Jones) zijn een toegewijde paar, maar Kay wil hun ingedutte relatie nieuw leven inblazen. Als ze hoort van een relatiespecialist (Steve Carell) in het kleine plaatsje Great Hope Springs, probeert ze haar sceptische man, een standvastige man van routine, te overtuigen om samen een week relatietherapie te volgen. Het overtuigen van haar  koppige Arnold is al moeilijk genoeg – de echte uitdaging voor hen beiden komt als ze proberen opnieuw de vonk te ontsteken, die ervoor zorgde dat ze verliefd op elkaar werden.

Bindingsangst en verlatingsangst

Bindingsangst en verlatingsangst

In staat zijn om blij te zijn met elkaar

 

Zorgen voor je partner
Kinderen die altijd voor het getraumatiseerde kind in hun ouder hebben gezorgd, zullen datzelfde proberen  in hun partner. Ze proberen goed te maken wat ze bij hun ouders zo sterk hebben gemist. Het gevolg is nog meer afstand, afwijzing en verlating. Nog meer bevestiging van het gevoel dat er al was: “Mensen laten me in de steek.”

Bodemloze put
Als een kind niet de warmte en geborgenheid van de ouders heeft gevoeld, kan dat gevoel steeds heel sterk zijn. Elke afwijzing voelt als een persoonlijke afwijzing. Het gevolg is nog meer claimen, nog meer afhankelijk opstellen. Of juist het tegenovergestelde; je niet meer echt openstellen en je niet meer echt willen verbinden om nieuwe teleurstellingen te voorkomen.

 

Tegenpolen trekken elkaar aan
Vreemd genoeg blijken bindingsangst en verlatingsangst elkaar aan te trekken. Of, misschien beter gezegd, partners duwen elkaar vaak in een rol, waarbij de ene aan de kant van de verlatingsangst komt te zitten, de ander aan de kant van de bindingsangst. Als één van beiden iets te veel claim op de ander legt, zal de ander reageren door afstand te scheppen. Als degene met verlatingsangst uiteindelijk toch loslaat, omdat de afstand steeds te groot is, omdat hij of zij zich niet goed kan vastklampen, kunnen de rollen omgedraaid worden.

Bindingsangst en verlatingsangst
De persoon met bindingsangst beseft de ander niet kwijt te willen en zal vechten voor zijn relatie. Opeens ziet hij wel alles wat goed is aan de ander, en zal hij naar de ander toetrekken, niet los willen laten. Terwijl degene die eindelijk los durft te laten, bang wordt zichzelf toch weer te binden. Zo kunnen verlatingsangst en bindingsangst elkaar afwisselen, maar nooit tegelijkertijd bij beide personen aanwezig zijn. En beide hebben dezelfde oorsprong: bang om alleen te zijn, bang om verlaten te worden.

Een gezonde relatie
Om uit de constante schommeling tussen bindingsangst en verlatingsangst te komen, is het belangrijk voor jezelf te erkennen dat het probleem in ieder geval voor een deel in jezelf zit. Je moet leren om op jezelf te vertrouwen, je eigen keuzes te maken en te leven zonder afhankelijkheid van de ander.

Hoe bereik je dat?
Je bewust worden van je eigen gevoelens, leren luisteren naar je eigen grens. Dan kom je waarschijnlijk ook uit bij de pijn, boosheid en verdriet van problemen uit je kinderjaren! Kun je, als je daar doorheen gegaan bent, jezelf openstellen, je echte liefde, openheid en spontaniteit ruimte geven, dan geef je jezelf de kans om echt genieten van jezelf. Dan leer je te kiezen voor jezelf. Dan durf je de ander ruimte te geven, dan stel je je niet meer afhankelijk op van de ander. Je durft je weer te binden, bent niet meer bang jezelf te verliezen in de ander, je blijft jezelf. Je hebt de ander niet meer nodig, maar wil er voor elkaar zijn. Je kunt je binden en toch jezelf zijn. Dat is de basis van een gezonde relatie.

Lees het boek ‘Liefdesbang’ van Hannah Cuppen.

Angst voor de liefde

Ik kan niet zonder jou

Ik kan niet zonder jou

 

In de relatie, uit de relatie
Angst voor de liefde uit zich vaak in relatieproblemen: verliefd worden op iemand die al een relatie heeft en dus niet beschikbaar is, geen intimiteit aan kunnen gaan of in een relatie niet de intimiteit ervaren die je nodig hebt. Allemaal tekenen dat er sprake is van liefdesangst. Met twee mogelijke onderliggende oorzaken: verlatingsangst of bindingsangst. Twee tegenpolen die elkaar aan lijken te trekken.

Bang om alleen te zijn
Iemand met verlatingsangst, is bang zijn geliefde te verliezen. Daardoor zoekt hij of zij de ander steeds op, is steeds op de ander gericht en zoekt constant naar bevestiging. De verlatingsangst geeft het gevoel de ander nodig te hebben, aan de ander te willen vastklampen. Dat gaat zo ver dat dat gedrag doorgaat, ook als de ander helemaal niet liefdevol reageert, als die helemaal niet respectvol met zijn of haar geliefde omgaat.

Bang om gebonden te zijn
Iemand met bindingsangst doet precies het tegenovergestelde: bang om vast te komen zitten in een relatie, bang om werkelijk voor de ander te kiezen. Daardoor heeft diegene de neiging zich terug te trekken, altijd een beetje afstand tussen zichzelf en de partner te houden en elke vervelende karaktertrek te gebruiken als excuus om die afstand te kunnen rechtvaardigen. Maar bij beiden zit diep van binnen dezelfde angst: bang om alleen te zijn, bang om gekwetst te worden.

Symptomen van een wond
Zowel bindingsangst als verlatingsangst heeft meestal een oorsprong in verlating als kind. Dat kan letterlijke verlating zijn, zoals bij couveusebaby’s die de warmte van hun moeder weinig voelden in hun eerste dagen, maar ook emotionele verlating. Kinderen van ouders met oorlogstrauma’s kunnen bijvoorbeeld zo voor het getraumatiseerde kind in de ouder zorgen, dat ze geen kind kunnen zijn. Ze worden geclaimd doordat de ouders bang zijn meer familieleden te verliezen. Die angst kan op het kind overgebracht worden, maar leidt er ook toe dat het kind niet volledig zelfstandig kan opgroeien en niet de vrijheid heeft de eigen weg te kiezen.

Jij gaat voor, lieve papa!
Kinderen passen zich aan hun ouders aan, waardoor ze soms vast kunnen komen te zitten tussen hun eigen behoefte en de behoefte van de ouders, die kinderen te veel claimen. Kinderen stellen vaak geen grenzen, ze blijven alles doen om de liefde van de ouders te voelen. Ze leren niet op zichzelf te staan, maar zijn afhankelijk van de liefde en warmte van de ander. De warmte en liefde die ze bij hun ouders niet vonden.

Lees het boek ‘Liefdesbang’ van Hannah Cuppen

Het introduceren van je nieuwe partner

Kinderen willen zich hechten. Wacht dus even!

Kinderen willen zich hechten. Wacht dus even!

 

Rustig aan
Natuurlijk hebben kinderen niet het laatste woord: als je als ouder een nieuwe relatie wil beginnen, is dat je goed recht. Maar je kunt wel rekening houden met je kind. Introduceer de nieuwe partner rustig, en pas als je zeker van elkaar bent. Een kind heeft er niets aan als het een band opbouwt met iemand die na een paar maanden weer weg is. Dan voelt het kind zich opnieuw verlaten. Zorg daarom dat je elkaar eerst goed leert kennen. Als je daarna je partner bij je kind wil introduceren, begin dan met een rustig gesprek.

En dan?
Vertel dat je iemand hebt leren kennen die veel voor je betekent. Vertel in de loop van de tijd af en toe iets over je nieuwe partner, zodat je kind aan het idee gewend raakt. Wacht een paar weken voordat het tot een daadwerkelijke kennismaking komt. Niet thuis opzitten en pootjes geven, maar samen ergens heen. Geef je kind de tijd en ruimte om op zijn of haar eigen manier kennis te maken. Kinderen zullen in het begin niet staan te juichen. Ze hangen niet direct bij je nieuwe partner om de nek, gaan hem of haar misschien zelfs uit de weg. Forceer niets, geef rustig de tijd.

Uiterlijk vertoon
Wees in het begin ook voorzichtig met uitingen van liefde voor elkaar. Je hoeft je niet voor je nieuwe liefde te schamen, maar kunt wel rekening houden met de gevoelens van je kind. Die zal het misschien moeilijk vinden jouw hand in hand te zien lopen met een ander dan de eigen ouders. Bouw ook wat dat betreft rustig op, overhaast niet.

Praten en betrekken
Het is heel normaal dat een kind in zo’n situatie met allerlei vragen en emoties zit. Neem de tijd om naar je kind te luisteren. Je kunt je kind niet dwingen je partner direct te accepteren. Als je elk negatief woord direct de kop in drukt, zal het kind zich alleen maar meer gaan verzetten. Zorg dat er ruimte is voor gesprek, laat merken dat je meevoelt met je kind en probeer uit te leggen waarom je de keuzes maakt die je maakt. Belangrijk is ook je kind bij keuzes te betrekken. De keus voor je partner is jouw keus, maar je kunt je kind wel mee laten denken. Bijvoorbeeld over de inrichting van het huis. Waar komen de spullen van je partner te staan? En als er meer kinderen bij komen, hoe worden de kamers verdeeld? Laat je kind meedenken, wees zelf coöperatief. Kinderen vinden het vaak leuk als ze erbij betrokken worden, het geeft hen het gevoel nog een beetje grip op de situatie te hebben.

Eigen ouders
Zeker als het kind moeite heeft zich aan te passen, is het goed om ook af en toe met het ‘eigen’ gezin iets te doen. Neem je kinderen nog eens mee uit zónder je nieuwe partner en stiefkinderen. Creëer af en toe tijd ‘onder ons’. Zo laat je je kind merken dat er tussen jullie niets hoeft te veranderen, dat jij nog steeds dezelfde ouder bent. Het kind hoeft de nieuwe partner immers niet als ‘ouder’ te accepteren? Wel als opvoeder natuurlijk, maar je eigen ouders blijven je ouders. Daarom is het ook belangrijk loyaliteitsconflicten met de ex-partner te vermijden. Laat het kind niet het gevoel krijgen te moeten kiezen tussen de oude en de nieuwe partner. Geef ook de ex-partner een duidelijke plaats in het leven van het kind. Die is en blijft immers ook een echte ouder?

Samen gelukkig?
Een samengesteld gezin hoeft zeker niet te mislukken. Hoewel de start vaak moeilijk is, komt het vaak wel goed. Als kinderen zien dat hun ouder blij is met de relatie, ontslaat het hen soms ook van het gevoel verantwoordelijk te zijn voor hun ouder. Als ze ruimte krijgen aan de situatie te wennen, erbij betrokken worden en ruimte krijgen hun emoties en twijfels te uiten, kunnen ze zich uiteindelijk vaak goed aanpassen. Zo kun je met je partner gelukkig zijn, zonder je kinderen er ongelukkig mee te maken.

Wij zijn stiefgrootouders geworden.

Vandaag hebben jullie er een 3de opa en een 3de oma bij gekregen!

Wij hebben al twee opa’s en oma’s!

 

Oma of opa worden van een stiefkleinkind
Als je zoon of dochter een serieuze relatie aangaat met iemand, die gescheiden is en eigen kinderen met zich meebrengt, dan  wordt je zomaar vanaf dat moment stiefopa of stiefoma. Een bijzondere situatie; een wildvreemd kind gaat opeens ‘opa of oma’ tegen je zeggen. En het kind krijgt een wildvreemde oudere erbij, die zijn stiefopa of stiefoma is geworden. Hoe ga je daar als stiefgrootouder mee om? Hoe kun je een goede stiefgrootouder worden en een band opbouwen met je nieuwe stiefkleinkind?

 

In samengestelde gezinnen zijn er veel uitdagingen, waaronder ‘hoe vind je als ouders van een samengesteld gezin een manier om je aan te passen aan elkaars leefgewoonten en tradities?’ Ook stiefgrootouders krijgen met zulke uitdagingen te maken. En vooral wat nodig is om een band te krijgen met jouw stiefkleinkinderen.

Band opbouwen
Het kan voor kinderen moeilijk zijn een nieuwe grootouder te accepteren, omdat ze zelf al grootouders hebben, waar ze loyaal aan wensen te blijven. Ze zetten zich dan af tegen de nieuwe stiefoma en stiefopa. Hoe moet je dan als stiefgrootouder een band opbouwen? Moet je dan maar op een afstand blijven? Geduld is in dit geval het sleutelwoord. Verwacht niet direct wonderen. Een kind kan niet opeens liefdevolle gevoelens voor je krijgen omdat je nu eenmaal het etiket opa of oma hebt gekregen. Een band moet groeien. Genegenheid kost tijd. Je kunt wel proberen om je stiefkleinkind tegemoet te komen. Verdiep je in zijn of haar interesses. Maak tijd voor je stiefkleinkind, onderneem samen dingen die hij of zij leuk vindt. En reserveer thuis een plekje speciaal voor je stiefkleinkind, laat weten dat zij of hij welkom is.

Flexibel
De ene familie is de andere niet. Misschien ben jij als oma wel gewend dat je kleinkinderen elke week bij je langskomen. Dat hoeft niet te gelden voor je nieuwe schoonzoon of schoondochter en stiefkleinkinderen. Die zijn misschien helemaal niet gewend aan een intensieve band met opa of oma. Verwacht dan geen wonderen, stel je flexibel op. Pas je zoveel mogelijk aan de gewoonten van de stief familie aan. Probeer geen bemoeizieke grootouder te zijn, laat de stieffamilie in hun waarde. Wees gewoon beschikbaar voor je stiefkleinkinderen!

Respect
Moeilijk wordt het pas echt wanneer je sommige stiefkleinkinderen niet mag. Of misschien voel je helemaal niet de behoefte om met dit of dat stiefkleinkind een band op te bouwen! Misschien voel je wel helemaal geen band met één van hen. Misschien begrijp je hen niet en keur je hun keuzes of gedrag af? Wees dan niet veroordelend. Behandel hen met respect. En neem de tijd om hen echt te leren kennen, probeer niet te snel op uiterlijk en omstandigheden te oordelen. Vermijd conflicten, wees er voor je stieffamilie, maar dring je niet op. Geef hen de tijd aan jou te wennen en neem zelf ook die tijd. Dan kan er uiteindelijk een mooie band ontstaan die je je in het begin als grootouder misschien niet had kunnen dromen!

Praat erover
Als het contact met je nieuwe schoonzoon of schoondochter en je stiefkleinkinderen tot problemen leidt, kan dat grote frustraties oproepen. Het kan je boos, onzeker en machteloos maken. Je kunt je tekort gedaan voelen. Je kunt het gevoel hebben dat je door je schoondochter of schoonzoon van je eigen dochter of zoon en kleinkinderen wordt weggehouden. Blijf dan niet met die gevoelens rondlopen, maar praat erover. Zoek een goede vriend of steungroep voor stiefouders of plan eens een afspraak met een maatschappelijk werkster of therapeut. Die kan je helpen de problemen in perspectief te zien; je laten inzien hoe je de problemen de baas kunt en de situatie langzamerhand kunt verbeteren. En heb geduld. Want zoals een samengesteld gezin vaak drie jaar nodig heeft voor het normaal gaat functioneren, heeft ook een relatie tussen stiefgrootouder en stiefkleinkind tijd nodig om te groeien.  Heb er vertrouwen in dat de behoefte aan een warm en liefdevol contact in principe opgaat voor elke mens in familieverband!

Omgangsregeling voor grootouders met kleinkinderen?

Niemand zo aardig als hij in heel Europa! Mijn eigen opa!

Niemand zo aardig als hij! In heel Europa! Mijn eigen opa!

 

Omgangsregeling voor grootouders
In maart 2015 pleitte het CDA voor een speciale omgangsregeling voor grootouders die hun kleinkinderen niet meer mogen zien na een scheiding, terwijl ze dat wel heel graag zouden willen. Voorstanders vinden dat belangrijk, want het kan best grote emotionele gevolgen hebben wanneer het contact met hun kleinkind(eren) abrupt stopt. Als opa en oma veel contact hadden met hun kleinkind, zullen ze het als een enorm gemis ervaren. Ook voor kinderen kan het zwaar zijn om een dierbaar en vertrouwd persoon in hun leven moeten missen. De ouders van hun vader en moeder! Een bekrachtiging van ieders familielijn.

En de echte opa en oma dan?
Scheidingen brengen vaak conflicten mee. Zeker als er kinderen in het spel zijn. Kinderen van ouders die in een vechtscheiding liggen voelen vaak dat er om hen heen druk  gevochten wordt. Ze moeten eraan wennen dat ze papa en mama minder vaak zien. Maar ook het vanzelfsprekende contact met opa’s en oma’s kan dan veranderen. Door nieuwe relaties krijgen de kinderen er bovendien ook stiefgrootouders bij. Er blijft minder tijd over voor de echte opa en oma. Wat doet dat met kinderen? En met grootouders? Zou er een speciale omgangsregeling moeten komen?

Belang van kinderen
Tegenstanders van dit plan vragen zich af of zo’n regeling wel altijd in het belang van de kleinkinderen is. Als je er een omgangsregeling van maakt, moeten opa en oma regelmatig in het rooster van het kind ingepast worden. Dat kind moet ook al van en naar vader en moeder. Zo blijft het kind steeds heen en weer gaan. Dat geldt natuurlijk niet voor alle situaties. Er zijn genoeg situaties, waarin een omgangsregeling niet nodig is, omdat opa en oma niet buitenspel gezet worden. Als dat wel gebeurt, is dat vaak terecht, vinden tegenstanders van het plan, omdat kinderen in de eerste plaats van hun ouders zijn en niet van hun grootouders. Bovendien kunnen grootouders negatief gaan praten over hun ex-schoonzoon of dochter, over de ouders van het kleinkind dus. Dat kan het kind juist heel erg beschadigen.

Het belang van opa’s en oma’s
Opa’s en oma’s kunnen heel belangrijk zijn in het leven van een kind. Het zijn vaak de enige ouderen waar kinderen mee in contact komen. Van opa en oma leren ze over vroeger en over tradities. Ze hebben tijd om hun kleinkinderen verhalen te vertellen, voor te lezen en om spelletjes met ze te doen. Veel kinderen vinden bij opa en oma een luisterend oor. Ze voelen zich veilig bij opa en oma, durven te praten over wat ze voelen en denken, vaak beter dan ergens anders. Doordat opa’s en oma’s tijd hebben èn belangstelling, voelen kinderen dat opa en oma echt geïnteresseerd in hen zijn. Ook leren opa’s en oma’s kinderen vaak nieuwe dingen. En misschien wel het belangrijkste: opa’s en oma’s houden onvoorwaardelijk van hun kleinkinderen. Bij hen kunnen kinderen onvoorwaardelijke liefde vinden.

Een schrijnend geval uit de praktijk
Vader en moeder zijn gescheiden. Vader is verslaafd en kan de dagelijkse zorg voor zijn drie kinderen niet aan. Met de ouders van zijn ex-vrouw botert het allang niet meer. Zijn ex-vrouw krijgt darmkanker en sterft een jaar later. Wat nu? De kinderen komen noodgedwongen bij vader inwonen ook al heeft hij zijn drankprobleem. Opa en oma van moeders kant zijn niet langer welkom. Ze proberen het contact met hun kleinkinderen in stand te houden, maar vangen bot.  Het wordt jaar in, jaar uit gissen hoe het met de kleinkinderen zal aflopen. Een nare positie.  De kinderen verliezen in korte tijd ook nog eens hun lieve opa en oma; het laatste houvast met hun overleden moeder. Een schrijnend geval. Als grootouders sta je weerloos aan de kant?

Strijden of je erbij neerleggen?
Kortom, opa’s en oma’s spelen vaak een belangrijke rol in het leven van hun kleinkinderen. Gaan ouders scheiden, dan gebeurt het regelmatig dat opa en oma hun kleinkinderen veel minder te zien krijgen. En in sommige gevallen nooit meer. Moet je dan altijd maar doorvechten tot er een omgangsregeling is? Het belang van de kleinkinderen is hierbij belangrijk om in ogenschouw te nemen. Is het voor de kinderen wel goed als ze omgangsregelingen hebben met ouders én grootouders? Geeft het hen nog wel rust en stabiliteit? Soms moeten grootouders zich wellicht terugtrekken in het belang van het kind. Want dat moet voorop staan! Het kind moet een stabiel leven kunnen leiden; met mensen om hem of haar heen die echt van hem houden en er voor hem of haar willen zijn. Ook als dat betekent dat opa en oma zich moeten terugtrekken.

Vijf handzame tips voor stiefouders

Bij elkaar geplaatste huizen maakt nog geen dorp!

 

Stiefouderschap een groot avontuur!
Als je een relatie aangaat met iemand die kinderen heeft uit een eerdere relatie, begin je meestal vol goede moed. Jullie houden immers van elkaar, samen sta je sterk. Dan zal het wel goed komen. Toch?

Wat heeft succes?
Eenmaal aan het avontuur begonnen, kom je al snel met beide benen op de grond. Stiefouders kunnen vaak het gevoel hebben er niet echt bij te horen, ervaren soms een concurrentiestrijd met de stiefkinderen en komen vast te zitten in kluwen van gevoelens en emoties. Het kost tijd om daaruit te komen, maar het kan zeker wel!

 

Tip 1: wees niet te streng voor jezelf
Als je vol goede bedoelingen bent begonnen, vol goede voornemens dat jij niet in de valkuilen van andere stiefouders gaat vallen, ben je misschien wel teleurgesteld geraakt in jezelf. Jij zou het toch allemaal anders doen? Jij zou geen last krijgen van jaloeziegevoelens vanwege de band tussen je partner en zijn kinderen. Jij zou volledig begrijpen dat ze tijd nodig hebben om je volledig te accepteren. Jij zou accepteren dat ieder huis andere regels en gewoonten heeft. Jij zou je aanpassen. Jij zou… in ieder geval niet huilend van onmacht in je bed liggen, kinderachtige jaloeziegevoelens naar boven laten komen en schreeuwen tegen je partner of stiefkinderen. Wees niet te hard voor jezelf. Je kon van te voren niet overzien hoe het echt zou zijn. Dat kun je pas als je in de situatie zit. Word niet boos op jezelf, zit niet bij de pakken neer, maar deel je gevoelens met je partner. Wees open en eerlijk, ook naar jezelf. Wees bereid eraan te werken. Maar vooral: accepteer dat ook jij niet perfect bent.

Tip 2: Verwacht niet het onmogelijke
Misschien zie je steeds beter in dat de ideale situatie zou zijn dat je partner geen kinderen zou hebben. Dat hij niet altijd klaar zou staan voor zijn dochter, of dat zij niet altijd zorgen had over haar zoon. In het ideale geval zou jij de aandacht van je partner niet altijd met de kinderen moeten delen, zou je hem of haar volledig voor jezelf hebben. Wees realistisch. Je kunt niet van je partner vragen dat hij of zij de kinderen negeert. Je hebt zelf gekozen voor een partner met kinderen. Dat is misschien niet je ideaalbeeld, maar wel de werkelijkheid. Natuurlijk mag je er soms verdriet van hebben dat de werkelijkheid zo is. Je mag ook best met je partner delen dat je daar soms moeite mee hebt. Vraag hem, als de kinderen niet in de buurt zijn, je even vast te houden, even er helemaal voor jou te zijn. Maar vraag niet het onmogelijke.

Tip 3: Werk aan je relatie
Liefde is werken. Investeer daarom tijd en energie in je partner. Maak afspraken. Plan bijvoorbeeld elke week of maand een avondje samen uit. Een avondje zonder kinderen. Een avond voor jullie twee. Als je investeert in je relatie, als de band tussen jullie steeds hechter wordt, maakt dat moeilijke situaties makkelijker.

Tip 4: Ken jezelf
Iedereen heeft zwakke plekken. Littekens uit het verleden, die bij sommige gebeurtenissen toch weer een open wond worden. Ook jij hebt ze. Misschien ben je als kind wel verlaten door je ouders, heb je je altijd een buitenstaander gevoeld. Dan ben je extra gevoelig voor het gevoel van buitensluiten en kan je extra heftig reageren als er momenten zijn waarin de band tussen je partner en zijn of haar kinderen pijnlijk duidelijk wordt. Misschien heb je wel altijd gezorgd voor anderen en wil je ook heel graag zorgen voor je stiefkinderen, maar accepteren zij dat niet. Dat kan pijn doen, wonden open maken. Wees je bewust van dingen die je uit balans brengen en probeer dat te voorkomen. Laat anderen geen slachtoffer worden van jouw frustraties. Lukt dat niet? Zoek dan hulp, bijvoorbeeld therapie. En deel je, misschien irrationele, gevoelens met je partner.

Tip 5: Communiceer verstandig
Als buitenstaander heb je soms een heldere kijk op de dingen die scheef lopen in het gezin waar je instapt. Je ziet hoe je partner zich door zijn kinderen laat inpalmen, hoe ze je partner voor hun karretje spannen. Je ziet hoe je partner zijn of haar kinderen idealiseert, zich laat gebruiken en de kinderen teveel in de watten legt. Soms kan het heel goed zijn daarover te praten, dat wat je ziet gebeuren te delen. Dat kan de verhoudingen in het gezin ten goede komen. Maar denk wel goed na over de manier waarop je dat doet. Ga allereerst na wat je motivatie is. Zeg het niet omdat jij er beter van wordt, maar uit liefde, om de andere te helpen. Daarbij is het ook heel belangrijk verwijten te vermijden. Laat zien dat je de liefde van je partner voor de kinderen begrijpt, dat je ook wel weet dat niemand het expres doet. En houd je bij de feiten. Zodra je emoties een rol laat spelen of feiten gaat interpreteren, kan er grote onenigheid en onbegrip ontstaan. Probeer dat vooral te vermijden.

Laat je helpen
Met bovenstaande tips, goede wil en veel geduld kan een samengesteld gezin na verloop van tijd goed gaan functioneren. Houd er wel rekening mee dat dat een paar jaar kan duren. In sommige gevallen is het goed om hulp te zoeken. Bijvoorbeeld als je merkt dat oude wonden niet genezen, maar blijven jeuken. Als je merkt dat je met je gevoelens geen raad weet, dat je niet meer kunt relativeren en je een buitenstaander blijft voelen. Ook als je niet weet wat je wel moet veranderen en welke zaken je moet accepteren omdat ze onveranderbaar zijn, kan hulp heel zinvol zijn. Laat je helpen om je nieuwe samengestelde gezin tot een mooi gezin te maken, waar ieder gezinslid zich kan ontplooien en gelukkig in kan zijn.

Nieuwsbrief

Caroliene de Gruijter

Caroliene de gruijter In de blogs van Voluitleven kun je voornamelijk over relaties lezen in de breedste zin van het woord. Niets houdt ons meer bezig dan de liefde van ons leven, de liefde in ons leven en het ontbreken van de liefde in ons leven. En als we in een relatie verwikkeld zijn, dan zijn er zoveel vragen waar we vaak 123 niet een antwoord op weten! Neem als Bloggast de ruimte om een eigen onderwerp of vraag in te brengen waar je graag meer over wilt weten. Wellicht kan ik hier dan een blog over schrijven!