Hulpverleningspraktijk Voluitleven

Lichaamsgerichte therapie              EFT

Relatietherapie           Scheiden         Tantra voor vrouwen


Groningen en omgeving


Samengestelde gezinnen

De problematiek van samengestelde gezinnen kan behoorlijk complex zijn. Wanneer één van de partners – of beide partners – eigen kinderen inbrengen in de nieuwe relatie, dan doet dat vaak heel wat stof opwaaien. Dan is het zinvol om te weten wat voor valkuilen je tegen kunt komen en wat voor hulpbronnen je in kunt zetten om tot een goed lopend samengesteld gezin te komen.

Het introduceren van je nieuwe partner

Kinderen willen zich hechten. Wacht dus even!

Kinderen willen zich hechten. Wacht dus even!

 

Rustig aan
Natuurlijk hebben kinderen niet het laatste woord: als je als ouder een nieuwe relatie wil beginnen, is dat je goed recht. Maar je kunt wel rekening houden met je kind. Introduceer de nieuwe partner rustig, en pas als je zeker van elkaar bent. Een kind heeft er niets aan als het een band opbouwt met iemand die na een paar maanden weer weg is. Dan voelt het kind zich opnieuw verlaten. Zorg daarom dat je elkaar eerst goed leert kennen. Als je daarna je partner bij je kind wil introduceren, begin dan met een rustig gesprek.

En dan?
Vertel dat je iemand hebt leren kennen die veel voor je betekent. Vertel in de loop van de tijd af en toe iets over je nieuwe partner, zodat je kind aan het idee gewend raakt. Wacht een paar weken voordat het tot een daadwerkelijke kennismaking komt. Niet thuis opzitten en pootjes geven, maar samen ergens heen. Geef je kind de tijd en ruimte om op zijn of haar eigen manier kennis te maken. Kinderen zullen in het begin niet staan te juichen. Ze hangen niet direct bij je nieuwe partner om de nek, gaan hem of haar misschien zelfs uit de weg. Forceer niets, geef rustig de tijd.

Uiterlijk vertoon
Wees in het begin ook voorzichtig met uitingen van liefde voor elkaar. Je hoeft je niet voor je nieuwe liefde te schamen, maar kunt wel rekening houden met de gevoelens van je kind. Die zal het misschien moeilijk vinden jouw hand in hand te zien lopen met een ander dan de eigen ouders. Bouw ook wat dat betreft rustig op, overhaast niet.

Praten en betrekken
Het is heel normaal dat een kind in zo’n situatie met allerlei vragen en emoties zit. Neem de tijd om naar je kind te luisteren. Je kunt je kind niet dwingen je partner direct te accepteren. Als je elk negatief woord direct de kop in drukt, zal het kind zich alleen maar meer gaan verzetten. Zorg dat er ruimte is voor gesprek, laat merken dat je meevoelt met je kind en probeer uit te leggen waarom je de keuzes maakt die je maakt. Belangrijk is ook je kind bij keuzes te betrekken. De keus voor je partner is jouw keus, maar je kunt je kind wel mee laten denken. Bijvoorbeeld over de inrichting van het huis. Waar komen de spullen van je partner te staan? En als er meer kinderen bij komen, hoe worden de kamers verdeeld? Laat je kind meedenken, wees zelf coöperatief. Kinderen vinden het vaak leuk als ze erbij betrokken worden, het geeft hen het gevoel nog een beetje grip op de situatie te hebben.

Eigen ouders
Zeker als het kind moeite heeft zich aan te passen, is het goed om ook af en toe met het ‘eigen’ gezin iets te doen. Neem je kinderen nog eens mee uit zónder je nieuwe partner en stiefkinderen. Creëer af en toe tijd ‘onder ons’. Zo laat je je kind merken dat er tussen jullie niets hoeft te veranderen, dat jij nog steeds dezelfde ouder bent. Het kind hoeft de nieuwe partner immers niet als ‘ouder’ te accepteren? Wel als opvoeder natuurlijk, maar je eigen ouders blijven je ouders. Daarom is het ook belangrijk loyaliteitsconflicten met de ex-partner te vermijden. Laat het kind niet het gevoel krijgen te moeten kiezen tussen de oude en de nieuwe partner. Geef ook de ex-partner een duidelijke plaats in het leven van het kind. Die is en blijft immers ook een echte ouder?

Samen gelukkig?
Een samengesteld gezin hoeft zeker niet te mislukken. Hoewel de start vaak moeilijk is, komt het vaak wel goed. Als kinderen zien dat hun ouder blij is met de relatie, ontslaat het hen soms ook van het gevoel verantwoordelijk te zijn voor hun ouder. Als ze ruimte krijgen aan de situatie te wennen, erbij betrokken worden en ruimte krijgen hun emoties en twijfels te uiten, kunnen ze zich uiteindelijk vaak goed aanpassen. Zo kun je met je partner gelukkig zijn, zonder je kinderen er ongelukkig mee te maken.

Wij zijn stiefgrootouders geworden.

Vandaag hebben jullie er een 3de opa en een 3de oma bij gekregen!

Wij hebben al twee opa’s en oma’s!

 

Oma of opa worden van een stiefkleinkind
Als je zoon of dochter een serieuze relatie aangaat met iemand, die gescheiden is en eigen kinderen met zich meebrengt, dan  wordt je zomaar vanaf dat moment stiefopa of stiefoma. Een bijzondere situatie; een wildvreemd kind gaat opeens ‘opa of oma’ tegen je zeggen. En het kind krijgt een wildvreemde oudere erbij, die zijn stiefopa of stiefoma is geworden. Hoe ga je daar als stiefgrootouder mee om? Hoe kun je een goede stiefgrootouder worden en een band opbouwen met je nieuwe stiefkleinkind?

 

In samengestelde gezinnen zijn er veel uitdagingen, waaronder ‘hoe vind je als ouders van een samengesteld gezin een manier om je aan te passen aan elkaars leefgewoonten en tradities?’ Ook stiefgrootouders krijgen met zulke uitdagingen te maken. En vooral wat nodig is om een band te krijgen met jouw stiefkleinkinderen.

Band opbouwen
Het kan voor kinderen moeilijk zijn een nieuwe grootouder te accepteren, omdat ze zelf al grootouders hebben, waar ze loyaal aan wensen te blijven. Ze zetten zich dan af tegen de nieuwe stiefoma en stiefopa. Hoe moet je dan als stiefgrootouder een band opbouwen? Moet je dan maar op een afstand blijven? Geduld is in dit geval het sleutelwoord. Verwacht niet direct wonderen. Een kind kan niet opeens liefdevolle gevoelens voor je krijgen omdat je nu eenmaal het etiket opa of oma hebt gekregen. Een band moet groeien. Genegenheid kost tijd. Je kunt wel proberen om je stiefkleinkind tegemoet te komen. Verdiep je in zijn of haar interesses. Maak tijd voor je stiefkleinkind, onderneem samen dingen die hij of zij leuk vindt. En reserveer thuis een plekje speciaal voor je stiefkleinkind, laat weten dat zij of hij welkom is.

Flexibel
De ene familie is de andere niet. Misschien ben jij als oma wel gewend dat je kleinkinderen elke week bij je langskomen. Dat hoeft niet te gelden voor je nieuwe schoonzoon of schoondochter en stiefkleinkinderen. Die zijn misschien helemaal niet gewend aan een intensieve band met opa of oma. Verwacht dan geen wonderen, stel je flexibel op. Pas je zoveel mogelijk aan de gewoonten van de stief familie aan. Probeer geen bemoeizieke grootouder te zijn, laat de stieffamilie in hun waarde. Wees gewoon beschikbaar voor je stiefkleinkinderen!

Respect
Moeilijk wordt het pas echt wanneer je sommige stiefkleinkinderen niet mag. Of misschien voel je helemaal niet de behoefte om met dit of dat stiefkleinkind een band op te bouwen! Misschien voel je wel helemaal geen band met één van hen. Misschien begrijp je hen niet en keur je hun keuzes of gedrag af? Wees dan niet veroordelend. Behandel hen met respect. En neem de tijd om hen echt te leren kennen, probeer niet te snel op uiterlijk en omstandigheden te oordelen. Vermijd conflicten, wees er voor je stieffamilie, maar dring je niet op. Geef hen de tijd aan jou te wennen en neem zelf ook die tijd. Dan kan er uiteindelijk een mooie band ontstaan die je je in het begin als grootouder misschien niet had kunnen dromen!

Praat erover
Als het contact met je nieuwe schoonzoon of schoondochter en je stiefkleinkinderen tot problemen leidt, kan dat grote frustraties oproepen. Het kan je boos, onzeker en machteloos maken. Je kunt je tekort gedaan voelen. Je kunt het gevoel hebben dat je door je schoondochter of schoonzoon van je eigen dochter of zoon en kleinkinderen wordt weggehouden. Blijf dan niet met die gevoelens rondlopen, maar praat erover. Zoek een goede vriend of steungroep voor stiefouders of plan eens een afspraak met een maatschappelijk werkster of therapeut. Die kan je helpen de problemen in perspectief te zien; je laten inzien hoe je de problemen de baas kunt en de situatie langzamerhand kunt verbeteren. En heb geduld. Want zoals een samengesteld gezin vaak drie jaar nodig heeft voor het normaal gaat functioneren, heeft ook een relatie tussen stiefgrootouder en stiefkleinkind tijd nodig om te groeien.  Heb er vertrouwen in dat de behoefte aan een warm en liefdevol contact in principe opgaat voor elke mens in familieverband!

Omgangsregeling voor grootouders met kleinkinderen?

Niemand zo aardig als hij in heel Europa! Mijn eigen opa!

Niemand zo aardig als hij! In heel Europa! Mijn eigen opa!

 

Omgangsregeling voor grootouders
In maart 2015 pleitte het CDA voor een speciale omgangsregeling voor grootouders die hun kleinkinderen niet meer mogen zien na een scheiding, terwijl ze dat wel heel graag zouden willen. Voorstanders vinden dat belangrijk, want het kan best grote emotionele gevolgen hebben wanneer het contact met hun kleinkind(eren) abrupt stopt. Als opa en oma veel contact hadden met hun kleinkind, zullen ze het als een enorm gemis ervaren. Ook voor kinderen kan het zwaar zijn om een dierbaar en vertrouwd persoon in hun leven moeten missen. De ouders van hun vader en moeder! Een bekrachtiging van ieders familielijn.

En de echte opa en oma dan?
Scheidingen brengen vaak conflicten mee. Zeker als er kinderen in het spel zijn. Kinderen van ouders die in een vechtscheiding liggen voelen vaak dat er om hen heen druk  gevochten wordt. Ze moeten eraan wennen dat ze papa en mama minder vaak zien. Maar ook het vanzelfsprekende contact met opa’s en oma’s kan dan veranderen. Door nieuwe relaties krijgen de kinderen er bovendien ook stiefgrootouders bij. Er blijft minder tijd over voor de echte opa en oma. Wat doet dat met kinderen? En met grootouders? Zou er een speciale omgangsregeling moeten komen?

Belang van kinderen
Tegenstanders van dit plan vragen zich af of zo’n regeling wel altijd in het belang van de kleinkinderen is. Als je er een omgangsregeling van maakt, moeten opa en oma regelmatig in het rooster van het kind ingepast worden. Dat kind moet ook al van en naar vader en moeder. Zo blijft het kind steeds heen en weer gaan. Dat geldt natuurlijk niet voor alle situaties. Er zijn genoeg situaties, waarin een omgangsregeling niet nodig is, omdat opa en oma niet buitenspel gezet worden. Als dat wel gebeurt, is dat vaak terecht, vinden tegenstanders van het plan, omdat kinderen in de eerste plaats van hun ouders zijn en niet van hun grootouders. Bovendien kunnen grootouders negatief gaan praten over hun ex-schoonzoon of dochter, over de ouders van het kleinkind dus. Dat kan het kind juist heel erg beschadigen.

Het belang van opa’s en oma’s
Opa’s en oma’s kunnen heel belangrijk zijn in het leven van een kind. Het zijn vaak de enige ouderen waar kinderen mee in contact komen. Van opa en oma leren ze over vroeger en over tradities. Ze hebben tijd om hun kleinkinderen verhalen te vertellen, voor te lezen en om spelletjes met ze te doen. Veel kinderen vinden bij opa en oma een luisterend oor. Ze voelen zich veilig bij opa en oma, durven te praten over wat ze voelen en denken, vaak beter dan ergens anders. Doordat opa’s en oma’s tijd hebben èn belangstelling, voelen kinderen dat opa en oma echt geïnteresseerd in hen zijn. Ook leren opa’s en oma’s kinderen vaak nieuwe dingen. En misschien wel het belangrijkste: opa’s en oma’s houden onvoorwaardelijk van hun kleinkinderen. Bij hen kunnen kinderen onvoorwaardelijke liefde vinden.

Een schrijnend geval uit de praktijk
Vader en moeder zijn gescheiden. Vader is verslaafd en kan de dagelijkse zorg voor zijn drie kinderen niet aan. Met de ouders van zijn ex-vrouw botert het allang niet meer. Zijn ex-vrouw krijgt darmkanker en sterft een jaar later. Wat nu? De kinderen komen noodgedwongen bij vader inwonen ook al heeft hij zijn drankprobleem. Opa en oma van moeders kant zijn niet langer welkom. Ze proberen het contact met hun kleinkinderen in stand te houden, maar vangen bot.  Het wordt jaar in, jaar uit gissen hoe het met de kleinkinderen zal aflopen. Een nare positie.  De kinderen verliezen in korte tijd ook nog eens hun lieve opa en oma; het laatste houvast met hun overleden moeder. Een schrijnend geval. Als grootouders sta je weerloos aan de kant?

Strijden of je erbij neerleggen?
Kortom, opa’s en oma’s spelen vaak een belangrijke rol in het leven van hun kleinkinderen. Gaan ouders scheiden, dan gebeurt het regelmatig dat opa en oma hun kleinkinderen veel minder te zien krijgen. En in sommige gevallen nooit meer. Moet je dan altijd maar doorvechten tot er een omgangsregeling is? Het belang van de kleinkinderen is hierbij belangrijk om in ogenschouw te nemen. Is het voor de kinderen wel goed als ze omgangsregelingen hebben met ouders én grootouders? Geeft het hen nog wel rust en stabiliteit? Soms moeten grootouders zich wellicht terugtrekken in het belang van het kind. Want dat moet voorop staan! Het kind moet een stabiel leven kunnen leiden; met mensen om hem of haar heen die echt van hem houden en er voor hem of haar willen zijn. Ook als dat betekent dat opa en oma zich moeten terugtrekken.

Vijf handzame tips voor stiefouders

Bij elkaar geplaatste huizen maakt nog geen dorp!

 

Stiefouderschap een groot avontuur!
Als je een relatie aangaat met iemand die kinderen heeft uit een eerdere relatie, begin je meestal vol goede moed. Jullie houden immers van elkaar, samen sta je sterk. Dan zal het wel goed komen. Toch?

Wat heeft succes?
Eenmaal aan het avontuur begonnen, kom je al snel met beide benen op de grond. Stiefouders kunnen vaak het gevoel hebben er niet echt bij te horen, ervaren soms een concurrentiestrijd met de stiefkinderen en komen vast te zitten in kluwen van gevoelens en emoties. Het kost tijd om daaruit te komen, maar het kan zeker wel!

 

Tip 1: wees niet te streng voor jezelf
Als je vol goede bedoelingen bent begonnen, vol goede voornemens dat jij niet in de valkuilen van andere stiefouders gaat vallen, ben je misschien wel teleurgesteld geraakt in jezelf. Jij zou het toch allemaal anders doen? Jij zou geen last krijgen van jaloeziegevoelens vanwege de band tussen je partner en zijn kinderen. Jij zou volledig begrijpen dat ze tijd nodig hebben om je volledig te accepteren. Jij zou accepteren dat ieder huis andere regels en gewoonten heeft. Jij zou je aanpassen. Jij zou… in ieder geval niet huilend van onmacht in je bed liggen, kinderachtige jaloeziegevoelens naar boven laten komen en schreeuwen tegen je partner of stiefkinderen. Wees niet te hard voor jezelf. Je kon van te voren niet overzien hoe het echt zou zijn. Dat kun je pas als je in de situatie zit. Word niet boos op jezelf, zit niet bij de pakken neer, maar deel je gevoelens met je partner. Wees open en eerlijk, ook naar jezelf. Wees bereid eraan te werken. Maar vooral: accepteer dat ook jij niet perfect bent.

Tip 2: Verwacht niet het onmogelijke
Misschien zie je steeds beter in dat de ideale situatie zou zijn dat je partner geen kinderen zou hebben. Dat hij niet altijd klaar zou staan voor zijn dochter, of dat zij niet altijd zorgen had over haar zoon. In het ideale geval zou jij de aandacht van je partner niet altijd met de kinderen moeten delen, zou je hem of haar volledig voor jezelf hebben. Wees realistisch. Je kunt niet van je partner vragen dat hij of zij de kinderen negeert. Je hebt zelf gekozen voor een partner met kinderen. Dat is misschien niet je ideaalbeeld, maar wel de werkelijkheid. Natuurlijk mag je er soms verdriet van hebben dat de werkelijkheid zo is. Je mag ook best met je partner delen dat je daar soms moeite mee hebt. Vraag hem, als de kinderen niet in de buurt zijn, je even vast te houden, even er helemaal voor jou te zijn. Maar vraag niet het onmogelijke.

Tip 3: Werk aan je relatie
Liefde is werken. Investeer daarom tijd en energie in je partner. Maak afspraken. Plan bijvoorbeeld elke week of maand een avondje samen uit. Een avondje zonder kinderen. Een avond voor jullie twee. Als je investeert in je relatie, als de band tussen jullie steeds hechter wordt, maakt dat moeilijke situaties makkelijker.

Tip 4: Ken jezelf
Iedereen heeft zwakke plekken. Littekens uit het verleden, die bij sommige gebeurtenissen toch weer een open wond worden. Ook jij hebt ze. Misschien ben je als kind wel verlaten door je ouders, heb je je altijd een buitenstaander gevoeld. Dan ben je extra gevoelig voor het gevoel van buitensluiten en kan je extra heftig reageren als er momenten zijn waarin de band tussen je partner en zijn of haar kinderen pijnlijk duidelijk wordt. Misschien heb je wel altijd gezorgd voor anderen en wil je ook heel graag zorgen voor je stiefkinderen, maar accepteren zij dat niet. Dat kan pijn doen, wonden open maken. Wees je bewust van dingen die je uit balans brengen en probeer dat te voorkomen. Laat anderen geen slachtoffer worden van jouw frustraties. Lukt dat niet? Zoek dan hulp, bijvoorbeeld therapie. En deel je, misschien irrationele, gevoelens met je partner.

Tip 5: Communiceer verstandig
Als buitenstaander heb je soms een heldere kijk op de dingen die scheef lopen in het gezin waar je instapt. Je ziet hoe je partner zich door zijn kinderen laat inpalmen, hoe ze je partner voor hun karretje spannen. Je ziet hoe je partner zijn of haar kinderen idealiseert, zich laat gebruiken en de kinderen teveel in de watten legt. Soms kan het heel goed zijn daarover te praten, dat wat je ziet gebeuren te delen. Dat kan de verhoudingen in het gezin ten goede komen. Maar denk wel goed na over de manier waarop je dat doet. Ga allereerst na wat je motivatie is. Zeg het niet omdat jij er beter van wordt, maar uit liefde, om de andere te helpen. Daarbij is het ook heel belangrijk verwijten te vermijden. Laat zien dat je de liefde van je partner voor de kinderen begrijpt, dat je ook wel weet dat niemand het expres doet. En houd je bij de feiten. Zodra je emoties een rol laat spelen of feiten gaat interpreteren, kan er grote onenigheid en onbegrip ontstaan. Probeer dat vooral te vermijden.

Laat je helpen
Met bovenstaande tips, goede wil en veel geduld kan een samengesteld gezin na verloop van tijd goed gaan functioneren. Houd er wel rekening mee dat dat een paar jaar kan duren. In sommige gevallen is het goed om hulp te zoeken. Bijvoorbeeld als je merkt dat oude wonden niet genezen, maar blijven jeuken. Als je merkt dat je met je gevoelens geen raad weet, dat je niet meer kunt relativeren en je een buitenstaander blijft voelen. Ook als je niet weet wat je wel moet veranderen en welke zaken je moet accepteren omdat ze onveranderbaar zijn, kan hulp heel zinvol zijn. Laat je helpen om je nieuwe samengestelde gezin tot een mooi gezin te maken, waar ieder gezinslid zich kan ontplooien en gelukkig in kan zijn.

Als stiefouder wil je soms teveel ouder zijn!

Stel je bescheiden op als stiefouder

Jaag de stiefkinderen niet de stuipen op het lijf!

 

Waarom loopt het zo vaak mis?
Allereerst spelen er bij het samenvoegen van twee huishoudens praktische problemen; ruimtegebrek in huis, verhuizingen, kinderen die misschien naar een nieuwe school moeten en gewoonten van twee gezinnen die op elkaar afgestemd moeten worden. Deze problemen zijn goed te overbruggen als de onderlinge verstandhouding goed is. Maar juist daar schort het nog weleens aan, met name tussen de stiefouder en de kinderen. En daardoor ook vaak tussen stiefouder en partner.

Ken je plek als stiefouder!
Veel stiefouders hebben er alles voor over om een goede verstandhouding met hun stiefkinderen te krijgen. Ze hebben het gevoel dat het slagen of mislukken van hun relatie met hun nieuwe partner direct in verband staat met hun relatie met de kinderen. De stiefouder is vol goede voornemens, wil graag de rol van nieuwe vader of moeder innemen en heeft daar veel voor over. Daar gaat het mis. De kinderen zitten vaak helemaal niet op een nieuwe ouder te wachten. Ze hebben immers hun vader én moeder nog, ook al wonen die niet meer bij elkaar in huis? Zij zien de stiefouder juist als indringer, als obstakel, die tussen hun ouders in staat. Als de stiefouder zich dan wel gaat gedragen als vader of moeder, zal die zich extra tegen de stiefouder afzetten: het begin van veel spanningen.

Schipperen
Wat moet je als vader of moeder als je spanningen ziet ontstaan tussen je kinderen en hun stiefouder? Veel ouders willen niet kiezen: ze willen zowel hun partner als hun kinderen graag te vriend houden, willen geen spanningen maar vooral harmonie. Het gevolg: ze kiezen geen partij, maar schipperen tussen beide partijen door. Dat helpt niet: de kinderen zijn boos dat hun vader of moeder het laat afweten, de partner is boos omdat hij of zij ‘daar maar staat te staan en niets doet’. Schipperen helpt dus niet en zorgt zeker voor spanningen!

Jaloezie
Dan ontstaat er een nieuw probleem: de stiefouder wil graag een band met de stiefkinderen, maar dat lijkt niet te lukken. Ondertussen maakt hij of zij wel dagelijks de goede band mee tussen de kinderen met de echte ouder. De stiefouder wil graag onderdeel zijn van die band, wil delen in de intieme en hechte momenten, maar voelt zich steeds buitengesloten. Bovendien is er nog een andere ouder in het spel, die ook nog de aandacht van de kinderen opeist. Dat kan leiden tot diepgaande jaloeziegevoelens. Bovendien kan je je als stiefouder behandeld voelen als oud vuil: je bent goed genoeg om als een moeder of een vader voor de kinderen te zorgen, maar je moet niet denken dat je er echt bij hoort. In zo’n geval ontstaat er vaak verlangen naar een eigen kind. Iets waar de partner, die al meerdere kinderen heeft, vaak eigenlijk geen behoefte aan heeft, maar er omwille van haar of hem mee instemt. Met als gevolg dat de stiefkinderen weer het gevoel hebben dat ze als minder worden gezien dan het nieuwe kindje, omdat die ‘echt’ is.

Op zoek naar een oplossing
Ieder samengesteld gezin begint met de nodige problemen. Maar als je die problemen op een goede manier aanpakt, kan er na een paar jaar wel rust komen, kan het gezin als gezin goed functioneren en kunnen de partners gelukkig met elkaar en hun (stief)kinderen zijn. Een belangrijke eerste stap is dat de verwachting van de stiefouder goed moet zijn: stel je niet op als nieuwe vader of moeder, maar als vriend van de kinderen. Als iemand die er voor hen wil zijn en leuke dingen met ze wil doen, zonder zich direct als ouder op te werpen. Een vriend of vriendin die te vertrouwen is. Dat is nu eenmaal de rol die wel haalbaar is, een weliswaar ondergeschikte, maar wezenlijke rol. Daarbij hoort dat de stiefouder zich op de achtergrond houdt als het om opvoeden gaat. Natuurlijk kan hij of zij in het dagelijks leven best van de kinderen dingen vragen, maar moeilijke opvoedingskwesties en spanningen kunnen beter via de echte ouder gespeeld worden. Die geeft de orders. Die moet dus leren dat hij of zij niet altijd kan schipperen, maar naar de kinderen toe duidelijkheid moet geven over de gedragsregels in huis. Dan ontstaat er meer rust.

Oplossen hoef je niet alleen
Bovenstaande is niet zo eenvoudig als het klinkt. Er spelen vaak allerlei gevoelens. Verwachtingen van beide partners kunnen soms uit elkaar lopen, de stiefouder weet in theorie wel hoe het zou moeten, maar voelt zich toch ongelukkig en ze lopen samen steeds tegen een muur op. In zo’n geval kan gezinstherapie of psychologische hulp bij aanwezige samengestelde gezinsproblematiek uitkomst bieden. De verhoudingen binnen het gezin worden hierdoor duidelijk, verwachtingen worden uitgesproken en het gezin kan samen gelukkiger verder door het leven.

DVD Just Breathe: Sydney is een 15-jarige opstandige puber. Haar moeder kan haar onhandelbare dochter niet meer aan en stuurt Sydney naar haar vader. Daar baalt ze vreselijk van, want Sydney heeft een hekel aan vaders nieuwe vriendin. Er ontstaat heel onverwachts een band tussen haar en haar nieuwe stiefmoeder, die in verwachting is van haar eerste kind. Dit, en de geboorte van haar halfbroertje heelt uiteindelijk de wond die Sydney overhield aan de bittere scheiding van haar ouders.

Cruciale rol van vader in het samengestelde gezin.

Kinderen van gescheiden ouders worden voor een voldongen feit gesteld als vader een nieuwe vrouw in huis neemt.

Papa, ik heb dit niet gewild!

 

Vaderrol bepalend in samengestelde gezin
Vaders hebben het gemakkelijker dan moeders is de algemene opvatting. Een nieuwe relatie, waar kinderen in het spel zijn, is over het algemeen voor stiefmoeders dan ook zwaarder dan voor stiefvaders. Zo blijkt uit onderzoek. Maar ook (stief)vaders spelen een cruciale rol in het slagen van de relatie tussen (stief)moeders en (stief)kinderen.  Als je als man met kinderen een nieuwe vrouw krijgt, neemt zij vaak vrijwel vanzelfsprekend een groot deel van de zorgtaken voor de kinderen op zich.

De vader is de verbindende factor
Dat geeft in het begin spanningen; kinderen accepteren hun nieuwe stiefmoeder vaak niet direct. Er worden beslissingen genomen zonder overleg of de stiefmoeder voelt zich het ‘sloofje’ en niet gewaardeerd. De vader heeft dan een belangrijke rol als ‘smeermiddel’. Of de kinderen nu altijd thuis wonen of meestal bij hun moeder wonen, als een vader zich bewust is van zijn rol, kan hij veel invloed hebben op de relatie van zijn kinderen met zijn nieuwe partner.

Hieronder vijf handige tips!

1. Neem je partner serieus
Allereerst is het belangrijk dat je je partner serieus neemt, dat je achter je vrouw staat. Vaders kunnen de neiging hebben om onhebbelijk gedrag van hun kinderen goed te praten. Of ze zijn er niet bij en horen de verhalen aan, maar nemen het automatisch op voor hun kinderen. Het is echter juist belangrijk dat je samen met je nieuwe partner één team vormt. Alleen als je partner zich serieus genomen voelt, kun je samen werken aan oplossingen. Juist omdat jouw kinderen hun nieuwe stiefmoeder lang niet altijd direct accepteren, is het belangrijk dat zij het gevoel heeft dat er in ieder geval iemand in huis achter haar staat. Maak tijd om te luisteren naar haar zorgen en problemen. En praat er samen over! Laat merken dat je haar steunt en waardeert. Dat jij ziet hoe ze haar best doet, dat jij ervan geniet dat ze eten kookt of zoveel doet in het huishouden. Kinderen laten die waardering niet gauw blijken, zeker niet aan een vreemde mevrouw.

2. Stel grenzen
Je partner steunen betekent ook; grenzen stellen aan het gedrag van je kinderen. Kinderen kunnen de neiging hebben zich af te zetten tegen hun nieuwe stiefmoeder. Ze hebben nog geen emotionele band met haar en dat maakt dat ze nog weinig te verliezen hebben. Stel als vader grenzen, spreek hen aan op gedrag waarmee ze je partner bezeren. Je hebt als vader een belangrijke rol in het acceptatieproces. Als jij niet reageert, dan geef je daarmee stilzwijgend toestemming om je partner pijn te doen. Laat zien dat jij haar belangrijk vindt en respecteert. Dan nemen je kinderen dat gedrag sneller over. ‘Grenzen stellen’ kan vooral lastig zijn als je je kinderen niet vaak ziet. Veel vaders zien hun kinderen maar één dag van de week of om de twee weken. Ze hebben dan geen zin in gedoe en ruzie en vinden daarom alles goed; als het die ene dag maar gezellig is! Daarmee kun je je nieuwe vrouw veel verdriet doen. Als jij vanaf het begin duidelijk aangeeft hoe jij wil dat jouw kinderen met haar omgaan, wordt ze uiteindelijk eerder geaccepteerd. Kinderen willen duidelijkheid.

3. Neem je rol actief in
Als echtgenoot hoef je niet meer alles in huis zelf te doen. Vaak neemt een vrouw in een nieuwe relatie een groot deel van de taken in de zorg voor kinderen en de huishouding van de man over. Dat is niet vanzelfsprekend. Je moet daarover niet alleen steeds je waardering blijven uitspreken, maar help zelf ook actief mee. Ook nu er een vrouw in huis is, kun je je kinderen af en toe naar bed brengen, kun je meedenken over logistieke problemen rondom school en sport of kun je ook een aantal keren per week afwassen of eten koken. Als jij je rol actief inneemt, blijf je niet alleen actief onderdeel van het gezin, maar maak je de taak voor je partner eenvoudiger. Het is niet niets voor een vrouw om opeens voor de kinderen van een ander te moeten zorgen, met alle taken die daarbij horen.

4. Maak nieuwe herinneringen
Een andere valkuil voor vaders is de neiging om de tijd met zijn eigen kinderen volledig uit te buiten. Die enkele dagen dat je je kinderen bij je hebt zijn voor hen. Daarmee loop je het risico om je nieuwe vrouw buiten sluiten. Je geeft haar geen kans om werkelijk een band met jouw kinderen op te bouwen. Zeker als de kinderen zich afzetten tegen hun stiefmoeder, is het gemakkelijker om maar zonder haar leuke dingen te gaan doen. Kies hierin niet de gemakkelijkste weg. Sluit haar niet buiten. Betrek haar juist bij jullie leuke activiteiten! Maak samen nieuwe herinneringen! Juist op zulke momenten kan er een band groeien tussen je partner en je kinderen. Gun haar dat. Wees niet jaloers, maar wees er blij om dat je de vreugde om je kinderen samen kunt delen.

5. Overleg
Een laatste valkuil is dat je als vader geneigd bent niet te overleggen. Als je ex-partner vraagt of je kinderen een paar dagen extra kunnen komen logeren, zeg dan niet direct ‘ja’. Overleg met je nieuwe partner, ook als je weet dat zij het wel goed vindt. Of als je toch je zin door wilt drijven, of zij nu wil of niet. Geef haar het gevoel dat zij ertoe doet, dat haar mening ertoe doet, in plaats van haar voor een voldongen feit te stellen. Dat geldt niet alleen voor de omgang met je kinderen, maar voor alles. Je bent samen een team, dan moet je ook samen beslissingen nemen.  Succes!

Wil je meer weten over stiefkinderen in samengestelde gezinnen?
Lees dan het boek ‘Stiefkind het overkomt je’ van Sandra Boer en Erica Theloosen.

Stiefmoederschap een moeilijke job!

Wij hebben al een mama!

Wij hebben al een mama!

 

Wij hebben al een mama!
Een kreet die veel stiefmoeders kwetst. Een kreet die uiting geeft aan de diepste frustratie, die er kan zijn tussen stiefmoeders en stiefkinderen. Hoewel het stereotype beeld van boze stiefmoeders verleden tijd is, denk aan het sprookje van Assepoester en Sneeuwwitje, is de rol van stiefmoeder niet op voorhand een dankbare rol. Veel vrouwen die er vol goede moed aan beginnen, lopen tegen de nodige frustraties aan. De roze wolk verdwijnt zienderogen en wat overblijft is de dagelijkse realiteit. Wat is het gevolg? Ruzies tussen haar en de stiefkinderen, ruzies met haar nieuwe echtgenoot over zijn kinderen, en een lang niet zo gelukkig gezinsleven als ze gehoopt had. Het ‘ze leefden nog lang en gelukkig’ lijkt dan ver weg. Soms pakt de stiefmoeder haar koffers.

 

Er is weinig veranderd
Stiefmoeders zijn anders dan vijftig of honderd jaar geleden. Dat ligt vooral aan het gegeven dat stiefmoeders toen weduwe of alleenstaand waren, op een uitzondering na, die trouwden met een weduwnaar met kinderen. Nu zijn stiefmoeders vaak gescheiden en is ook hun nieuwe partner gescheiden. Er is vaak nog een echte moeder in beeld. De stiefmoeders zijn parttime stiefmoeders, want de kinderen zijn ook een deel van de tijd bij de echte moeder. Maakt het dat gemakkelijk? Nee, zeker niet. De problematiek van het stiefmoederschap is voor een heel groot deel nog precies hetzelfde als toen.

Onze mama doet het zo!
Eén van de problemen waar stiefmoeders tegenaan lopen, is dat ze concurrentie ervaren met de echte moeder van de stiefkinderen. Als die moeder niet meer leeft willen haar kinderen de herinneringen aan hun moeder levend houden. In dergelijke gevallen houden de kinderen, en soms ook de partner, bijvoorbeeld sterk vast aan hoe het was. Gewoontes mogen niet veranderen, de inrichting van het huis moet zo blijven als toen mama er nog was, en wat mama goed vond moet de stiefmoeder ook goed vinden. Maar ook als de moeder nog leeft, ervaart de stiefmoeder concurrentie, zij het op een iets ander vlak. Ze voelt dat de kinderen vaak meer houden van hun echte moeder. Logisch, omdat de kinderen hun moeder hun hele leven kennen, terwijl de stiefmoeder net komt kijken. Ze heeft het gevoel dat ze het leuker en beter moet doen dan de echte moeder. Ook zijn veel stiefmoeders bang dat hun partner terug wil naar hun ex-vrouw, omdat zij toch de moeder van hun kinderen is, en blijft. Contacten met de ex-vrouw kunnen zo voelen als een grote bedreiging ook al is daar geen reden toe.

Vaders kiezen voor hun eigen bloed
Al deze problemen maken veel stiefmoeders onzeker. Het maakt het moeilijk om hun nieuwe plek in te nemen binnen het samengestelde gezin en zich thuis te voelen. Ze durven niet goed zichzelf te zijn en zijn heel bang om fouten te maken. Wat het vaak extra moeilijk maakt, is dat de stiefmoeder meestal degene is die de dagelijkse zorg voor de kinderen op zich neemt, terwijl haar partner, de vader van de kinderen, hele dagen van huis is. Ruzies en spanningen tussen partner en eigen kinderen krijgt de vader daarom onvoldoende mee. Hij kan het gevoel hebben dat alles op rolletjes loopt, terwijl er veel onderhuidse spanningen zijn. Hij kan het idee opvatten dat het vooral aan zijn partner ligt dat het niet botert.

Als stiefmoeder ben je extra kwetsbaar
Stiefmoeders durven niet zomaar open te zijn. Ze willen niet toegeven dat ze het gevoel hebben te falen, niet voldoende aan te slaan bij de kinderen, ze willen niets negatiefs over zijn kinderen zeggen om ruzie te vermijden, en vooral de schijn ophouden dat ze gelukkig zijn. Bovendien hebben vaders vaak de neiging om voor hun kinderen te kiezen door het bij voorbaat al voor hen op te nemen. En dan gaat het pas goed mis. De stiefmoeder begint haar mond te houden, de kinderen merken dat en buiten dat uit en de vader verkeerd in onwetendheid. Door gebrek aan communicatie wordt de sfeer steeds slechter en komt de stiefmoeder met het verstrijken van de tijd in een ongunstiger daglicht te staan. Of ze zegt waar het op staat en groeit in het ergste geval wantrouwen bij de vader: ” Je beschuldigt mijn kinderen!”

Houdt vast aan je eigen behoeftes
Hoe kun je als stiefmoeder dit probleem voorkomen of oplossen? Openheid is een eerste stap. Je moet proberen om je gevoelens te bespreken met je partner. Soms kan ook open communicatie met de kinderen helpen. Erkennen dat je hun moeder niet bent en ook  nooit haar plaats in wil nemen.  Aangeven waarom je dingen wilt veranderen, uitleggen waarom je bepaalt gedrag niet accepteert en ook luisteren naar de gevoelens van de stiefkinderen, kan leiden tot beter begrip voor elkaar. Het is daarbij wel belangrijk dat je als stiefmoeder je eigen behoeftes niet negeert. Soms kan het heel goed zijn als je je eigen bezigheden hebt en houdt buiten het gezin om. Veel stiefmoeders geven veel op om voor de kinderen van hun nieuwe partner te gaan zorgen: haar baan, haar tijd slurpende hobby en contacten met vriendinnen. Juist als ze dat beetje van zichzelf vast kan houden, als ze daarin een uitlaatklep heeft, zijn de problemen thuis veel beter te dragen.

Toch een happy end
Kortom; boze, gemene stiefmoeders bestaan voornamelijk in sprookjesland. Een samengesteld huwelijk met stiefkinderen in het spel komt niet vanzelf goed. Vooral de eerste jaren kan het pittig zijn voor alle partijen. Blijf vooral eerlijk tegen jezelf, tegen je partner en tegen je stiefkinderen. ‘Ik ben jullie moeder niet en wil dat ook niet worden’ kan de lucht soms al veel doen klaren. Open communicatie en een uitlaatklep kunnen het leven voor een stiefmoeder gemakkelijker maken en op den duur leiden tot een redelijk normaal gezinsleven, zodat het verloop in menig samengesteld gezin toch een gelukkig eind kan hebben.

Bekijk de film ‘STEPMOM’ op DVD.
Cast:
Julia Roberts, Susan Sarandon en Ed Harris.

Nieuwsbrief

Caroliene de Gruijter
Caroliene de gruijter In de blogs van Voluitleven kun je voornamelijk over relaties lezen in de breedste zin van het woord. Niets houdt ons meer bezig dan de liefde van ons leven, de liefde in ons leven en het ontbreken van de liefde in ons leven. En als we in een relatie verwikkeld zijn, dan zijn er zoveel vragen waar we vaak 123 niet een antwoord op weten! Neem als Bloggast de ruimte om een eigen onderwerp of vraag in te brengen waar je graag meer over wilt weten. Wellicht kan ik hier dan een blog over schrijven!